1 Thes 2 : : In die gesin van God het elkeen sy eie verantwoordelikheid!

Predikant: 
Ds HH van Alten
Gemeente: 
(onbekend)
Datum: 
2012-11-25
Teks: 
I Thessalonicense 2 : 1-16
Preek Inhoud: 

 

Indien u die preek wil gebruik kontak
asseblief ds HH van Alten.

 

Preek – 1
Thessalonicense 2

 

Geliefde gemeente van ons Here, Jesus Christus,

Veronderstel jy gaan hierdie Desember-vakansie Kaap toe. Jy kom op
‘n Sondag daar in ons sustergemeente, en iemand vra ná die diens vir jou: “Hoe
gaan dit met die kerkraad van Maranata? Doen die ampsdraers getrou hulle werk?”
Hoe gaan jy reageer? Gaan jy die vraag bevestigend kan beantwoord, of gaan jy helaas
moet sê dat die ampsdraers eintlik nie getrou hulle besoeke doen nie, dat hulle
nie goeie voorbeelde vir die gemeente is nie, en dat hulle die gemeente nie
voed met die Woord van die Here nie? Kom ons draai die situasie om… Jy kom as
ampsdraer by ons sustergemeente, en iemand vra vir jou: “Hoe gaan dit met die
geméénte van Maranata? Neem hulle die Woord aan as Woord van God? Is hulle
navolgers van Jesus Christus?” Hoe gaan jy daarop reageer? Gaan jy antwoord: “Ja,
ons kan die Here dank vir ‘n gehoorsame en getroue gemeente?” Of gaan jy moet
sê: “Nee, ons merk ongelukkig baie ongehoorsaamheid en ‘n wêreldse lewenstyl?”

Moeilike vrae om gebalanseerd te beantwoord, want dit is waarskynlik
nie nét ‘ja’, of nie nét ‘nee’ nie. Die Bybel praat ook nie so oor die
gemeentes van Christus nie. In Paulus se briewe (en ook in Johannes se briewe
aan die sewe gemeentes in Openbaring 2 en 3) vind ons daarom selde ‘n
ongekwaliseerde ‘ja’ of ‘nee’ oor ‘n spesifieke gemeente. Dit is altyd ‘n
mengsel van ‘ja’ en ‘nee’; dit is altyd ‘n kombinasie van dankbaarheid én
vermaning, van mooi dinge én moeilike dinge. So gaan dit immers in die kerk van
Jesus Christus.

 

En tog wil dit voorkom asof die eerste brief aan die gemeente in
Thessalonika ‘n uitsondering op die reël is. Ons vind naamlik baie weinig
vermaning in hierdie brief. Inteendeel, dit lyk selfs asof Paulus die gemeente
van Thessalonika as model-gemeente aan ander gelowiges voorhou; kyk maar na
hoofstuk 1:7: “sodat julle voorbeelde geword het vir al die gelowiges in
Macedonië en Achaje.” Dit is ‘n besondere getuienis! Daar is dus alle rede om
God te dank vir die gemeente van Thessalonika – iets wat Paulus dan ook
herhaaldelik in hierdie brief doen (1:2, 2:13, 3:9). Nou, broers en susters, sonder
om die gemeente van Thessalonika as die perfekte kerk te wil voorhou – iets wat
trouens nie bestaan nie – kan ons op ‘n dag soos vandag tog ons wins doen met
Paulus se gunstige beoordeling van hierdie gemeente. Ons kan van hulle leer,
sodat, wanneer ons weer ‘n slag in ‘n sustergemeente gevra word hoe die
kerkraad funksioneer of hoe dit met die gemeente gaan, ons op ‘n goeie manier
daarop sal kan antwoord.

Tema: In die gesin van God het elkeen sy eie verantwoordelikheid!

  1. Die moeder en die vader
  2. Die broers en susters

 

1. Die eerste brief aan die Thessalonicense is ‘n baie persoonlike
brief; Paulus en sy medewerkers is intens betrokke by hulle lesers. En binne
hierdie persoonlike brief is hoofstuk 2 waarskynlik die mees persoonlike deel. Wat
maak hierdie hoofstuk so persoonlik? Wel, dit is so persoonlik omdat daar ‘n
persoonlike aanval op Paulus en sy medewerkers gedoen is. Dit wil voorkom asof daar
mense was – moontlik ongelowige Jode, moontlik ander ongelowige stadsgenote – wat
‘n verdagmakingsveldtog teen Paulus en sy medewerkers begin het nadat hulle uit
die stad vertrek het. En in ‘n kultuur waarin allerhande rondreisende filosowe
en valse profete volop was en baie skepties bejeën is (juis omdat hulle daarop
uit was om hulleself te verryk), het hierdie verdagmaking van Paulus en sy kollegas
waarskynlik ‘n gevoelige snaar by die gelowiges in Thessalonika geraak. Nou, om
hierdie verdagmaking te ontsenu, kyk Paulus in hoofstuk 2 as’t ware terug op sy
verblyf in Thessalonika, en analiseer hy hoe hy en sy medewerkers hulleself in daardie
tyd gedra het.

En dan kom hy tot die konklusie: ons het onsself in elk geval nie
soos die rondreisende filosowe en valse profete gedra nie. Kyk maar na vers 3:
“ons vermaning was nie uit dwaling of uit onsuiwerheid of uit bedrog nie.” Dwaling,
onsuiwerheid, bedrog – hierdie drie terme is tipies terme wat die optrede van
die valse profete gekenmerk het. Só was Paulus-hulle nie, God ken hulle harte
(vers 4). Verder, sê Paulus in verse 5 en 6, het ons ons nooit met vleitaal
opgehou of met bedekte hebsug nie… en nooit het ons die eer van mense gesoek
nie. Weereens, dit was tipies die soort twyfelagtige metodes wat in daardie tyd
algemeen gebruiklik was, maar waaraan Paulus-hulle nie deelgeneem het nie. Geen
vleiende woorde, soos wat die filosowe gebruik het om mense vir hulleself te
wen nie. Geen bedekte hebsug (die verlange na finansiële gewin), soos wat by die
reisende predikers ‘n rol gespeel het nie. Geen soeke na eer, waardeur filosowe
en predikers probeer het om ‘n goeie reputasie by mense af te dwing nie. Dus,
Paulus se modus operandi – sy
werkswyse – was in elk geval nie dieselfde as dié van die filosowe en predikers
van sy dae nie. Maar goed, hoe was sy optrede dan wél?

 

Die eerste wat Paulus sê, is: ons was by julle soos ‘n moeder. Lees maar vers 7: “ons was
vriendelik onder julle soos ‘n pleegmoeder haar kinders koester.” Letterlik
staan hier vir ‘pleegmoeder’ ‘n woord wat ons kan vertaal met ‘voedster’. Nou, ‘n
voedster hoef natuurlik nie die eie ma te wees van die babatjie wat sy voed en versorg
nie, maar in hierdie geval is dit wel die eie ma. Hier word immers duidelik
gepraat van ‘háár kinders’. Dit gaan oor ‘n ma wat vriendelik – of selfs beter:
sagmoedig / sag / teer – haar kindjie voed. Sy neem haar babatjie in haar arms,
sy koester hom teen haar lyf, en sy laat hom drink. In hierdie vers word die
moeder-figuur dus spesifiek in haar rol as voedster
beklemtoon, as die een wat die kos gee.

Nou, die beeld van ‘voedster’ en veral van ‘voeding’ word in die
Bybel dikwels gebruik om die belangrikheid van Skriftuurlike onderrig te
beklemtoon. Die gelowige word gevoed deur die wyse woorde van die Skrif! Dink
maar aan die pragtige beskrywing in Spreuke 9 [lees Spr. 9:1-6]. Hier
sien ons hoe dít wat die Wysheid aanbied, vergelyk word met brood en wyn.
Wysheid is kos vir die siel! En dink ook aan 1 Petrus 2:2 wat ons verlede week
gelees het: “verlang sterk soos pasgebore kindertjies na die onvervalste melk
van die woord.” Die moeder-figuur gee dus aan haar kindertjies die regte
voeding, sy versorg hulle op ‘n sagte en liewe manier met die gesonde voedsel
van die Woord! En dít, sê Paulus aan die Thessalonicense, is presies die manier
hoe ons onder julle te werk gegaan het.

 

Gemeente, dink bietjie aan hierdie beeld van die apostels as
moeder-figure – dink daaraan dat hierdie apostels gesag en mag van Jesus
Christus ontvang het om siekes gesond te maak, om duiwels uit te dryf en om die
Woord te verkondig. Dink aan Efesiërs 2:20 wat vir ons vertel dat die kerk
gebou is op die fondament van die apostels en die profete. Die apostels was dus
magtige steenblokke waarop Christus sy kerk gebou het. Ons kan sê dat, toe
Jesus na die hemel opgevaar het, die apostels die magtigste manne op aarde was.
Hulle het mag en gesag gehad wat God aan niemand anders gegee het nie. En tog
sê Paulus: ons was onder julle soos ‘n tere moeder. Merkwaardig, nie waar nie? Magtige
apostels, gesante van die Koning van hemel en aarde, is soos moeders onder die
gelowiges. Maar wat het hierdie moederskap presies behels?

Kom ons lees verder. Vers 8: “Terwl ons so na julle verlang het, was
dit ons aangenaam om aan julle nie alleen die evangelie van God mee te deel
nie, maar ook ons eie lewe, omdat julle vir ons dierbaar geword het.” Is dit
nie wat moeders doen nie, gemeente? Hulle gee hulleself, hulle offer hulleself
op vir hulle kinders. Moeders sal alles doen om te verseker dat hulle kinders
goed versorg is, hulle sal selfs hulleself verwaarloos om te sorg dat daar
genoeg is vir die kinders. Dus, broers, saam met die bediening van die
evangelie gaan ook die aflê van jou eie lewe ter wille van die lidmate. Die amp
word dikwels geassosieer met mag en posisie en aansien, maar niks is verder van
die waarheid af nie. Ampsdiens beteken eerder om jou eie lewe af te lê. Jy moet
iets gee wat jy nie sal terugkry nie – jou lewe. En die rede? “Omdat julle vir
ons dierbaar geword het” – omdat jy die lidmate van hierdie gemeente van harte
liefhet.

En dan ook nog vers 9: “Julle onthou tog, broeders, ons arbeid en
inspanning; want terwyl ons nag en dag gewerk het om niemand van julle te
beswaar nie, het ons die evangelie van God aan julle verkondig.” Elke moeder
ken hierdie inspanning, elke moeder ken hierdie selfopoffering. Daar is nooit
genoeg slaap nie. Jy ontspan nooit heeltemal nie, want jy is altyd besig om te
luister en te wonder of dit met die kinders goed gaan. So moederlik was Paulus in
sy versorging van die Thessalonicense. Hy het alles moontlik gedoen om hulle te
voed met die evangelie, en om te sorg dat sy eie behoeftes nie vir die gemeente
‘n las word nie.

 

Ampsdraers van Christus se kerk behoort gekenmerk te word deur hierdie
moederlike eienskappe. Ek weet, dit is teen die tydsgees. In vandag se
samelewing word daar baie waarde geheg aan sterk leiers, leiers wat hulleself kan
laat geld, leiers wat vir niks en niemand terugstaan nie. Regte manne! En tog
sê Jesus van Homself in Mattheus 11: “Ek is sagmoedig…” En tog vergelyk Jesus
Homself in Mattheus 23 met ‘n moederhen wat haar kuikens onder haar vlerke
bymekaar maak. Nou, as Jesus dit van Homself sê, en as die apostels Hom daarin
nagevolg het, dan behoort dit vir vandag se ampsdraers geen verhindering te
wees nie. En daarmee hoef iemand nog nie ‘n ‘sissie’ te wees nie – immers, dieselfde
Jesus wat kindertjies omhels het, het met ‘n sweep die tempel skoongemaak;
dieselfde Jesus wat sag en teer met die sondaar gewerk het, het die sonde hard
aangespreek. Sagmoedigheid het niks te make met swakheid nie, broers en
susters. Nee, sagmoedigheid is om jouself deur God te laat beheers, en daardeur
die vermoë te ontwikkel om jouself te gee om dié wat seer het te koester en te
versorg.

Broeders, gee uself aan die gemeente soos moeders. Voed hierdie
gemeente met die gesonde leer, met die Woord van die evangelie. En – luister
mooi! – doen dit met sagtheid, met teerheid, met groot deernis. Die nederlandse
kultuur, waaruit baie van ons kom, word dikwels ervaar as hard en reguit en
nugter: “Niks nonsens nie, dit is hoe dit is!” Daaraan is positiewe kante, maar
daarin skuil ook die gevaar dat ons ons moeder-instink verloor. En ampsdraers
mág dit nie verloor nie, want die lewe is nie so swart-wit nie, die menslike
siel sit nie so eenvoudig inmekaar nie. Die lewe en die siel vereis soms
moederlike begrip en teerheid en koestering. Leer daarom van die Here Jesus,
leer van die apostel Paulus, leer selfs van die moeders in die gemeente, en
wees in hierdie gemeente soos moeders.

 

Maar, broers en susters, Paulus laat dit nie net by die moeder-beeld
nie. In verse 10-12 verskuif hy die fokus vanaf die moeder na die vader. En die
vader kry by Paulus ‘n heeltemal ander funksie – komplementêr tot dié van die
moeder, maar tog anders. Paulus sê in vers 10 dat hy en sy medewerkers heilig,
regverdig en onberispelik onder die Thessalonicense opgetree het. Heilig – dit
verwys veral na die lewe voor God se aangesig, dat iemand aan God toegewy is.
Regverdig – dit wys veral na die lewe te midde van die mede-mense, dat iemand
reg teenoor sy naaste optree. En onberispelik – dit is eintlik maar die samevatting
van heilig en regverdig.

Nou, gemeente, dit is die basis van enige vaderlike optrede – hy
moet onberispelik
wees. Hierdie Griekse woord beskryf letterlik ‘n kledingstuk sonder enige kreukels.
En dit is wat vaders moet wees. ‘n Vader moet daarna streef om onkreukbaar te
wees in sy voorbeeld aan sy kinders. Natuurlik, dit is wat almal van ons moet
wees, maar die vaders in die besonder. Want dit is hulle wat leiding aan elke
kind moet gee. Dit is hulle wat deur hulle heilige voorbeeld die gesin moet
voorgaan. As ‘n pa nie heilig en regverdig lewe nie, dan verloor hy enige
geloofwaardigheid om sy kinders daartoe op te roep. As ‘n pa se taalgebruik
sleg is, wie is hy dan om sy kinders daaroor te vermaan? As ‘n pa se lewenstyl
veel te wense oorlaat, hoe kan hy dan sy kinders oproep tot ‘n regte lewenstyl?
As ‘n pa nie bybelstudie doen nie, hoe kan hy sy kinders daartoe oproep?

 

Nou, dit is hierdie beeld van ‘n onberispelike vader wat Paulus
gebruik om sy eie optrede onder die Thessalonicense te beskryf. En juis omdat
hy onberispelik onder hulle was, kon hy, soos ‘n vader, die Thessalonicense vermaan, bemoedig, en betuig dat hulle
waardiglik moet wandel voor God. Vermaan, bemoedig en betuig…

Vermaan – die woord wat hier gebruik word, is presies dieselfde
woord wat vir die Heilige Gees gebruik word wanneer Hy die Parakleet / die Trooster
genoem word (Joh. 14-16). Hierdie woord het dus nie nét die betekenis van
vermaan, soos in ons vertaling weergegee nie. Nee, dit het eerder die dubbele
betekenis van vermaan én vertroos. En dit is belangrik dat hierdie twee altyd
saamgaan. ‘n Vader tugtig nie sy kind, sonder om hom daarna ook te troos nie.
Vermanings word hard as daarmee nie die troos van die evangelie gaan nie. As
ampsdraer moet u ook soms vermaan, maar moet dit nie doen sonder om die kind
van die Here ook te troos met die liefde van Christus nie. Tugtig met
vrymoedigheid, maar doen dit met liefde, want liefdetug dié laat geen wonde
(Ps. 141:5 ber.).

Bemoedig – hierdie woord beteken om langs iemand te gaan staan wat
worstel, en om daardie persoon vooruit te help. ‘n Vader wat saam met sy kind
‘n wedloop hardloop en sien hoe die kind kort voor die einde dreig om te
struikel, gaan mos nie net aanhardloop nie. Nee, as vader gaan jy stop, jou arm
om hom sit, en hom tot by die einstreep ondersteun. Selfs al moet dit beteken
dat jy nie eerste in die wedloop kom nie. Jou eie voordeel word opsy geskuif ter
wille van die welstand van die ander. En dit is presies wat Petrus in 1 Petrus
5:1 aan die herders opdra: “Hou as herders toesig oor die kudde van God wat
onder julle is, nie uit dwang nie, maar gewilliglik, nie om vuil gewin nie, maar met bereidwilligheid. Ons doen nie die
ampsdiens vir ons eie voordeel nie, maar ons bemoedig die lidmate sodat hulle
die eindstreep kan behaal.

En ten slotte: betuig – hierdie woord het die betekenis van uitdaag
en oproep. Voortdurend moet die uitdaging en die oproep uitgaan om te volhard
in die wedloop.

 

Dus, gemeente, soos ‘n vader wat self die goeie voorbeeld aan sy
kinders stel, en hulle vervolgens elkeen afsonderlik vermaan en vertroos, en
bemoedig en uitdaag om die regte ding te doen, so het Paulus die
Thessalonicense vermaan en vertroos, bemoedig en uitgedaag om waardiglik te
wandel voor God wat hulle tot sy koninkryk en heerlikheid geroep het.  Dit is die taak van vaders om hulle kinders
daarin voor te gaan en op te roep. En bý die moederlike taak is dit dan ook u
vaderlike taak as ampsdraer. U moet ‘n voorbeeld wees vir die lidmate, u moet
onberispelik wees, en dan kan u met die Woord ook vrymoediglik oproep en
vermaan en bemoedig tot ‘n heilige lewenswandel.

 

Soos ‘n moeder en soos ‘n vader het Paulus die Thessalonicense
voorgegaan. Albei is nodig. As ampsdraers slegs hulle moederlike taak nakom,
dan word dit koestering sonder inhoud. As hulle slegs hulle vaderlike taak
nakom, word dit vermaning sonder liefde. Saam vorm vader en moeder ‘n
twee-eenheid om die gemeente op te bou. Broers, volg Paulus daarin na, sodat as
iemand weer vra: hoe gaan dit met die kerkraad van Maranata, die lidmate kan antwoord:
hulle voed en koester ons soos moeders, en hulle vermaan en bemoedig ons soos
vaders.

In die tweede plek let ons
nog kortliks op die broers en die susters.

 

2. Want ja, in ‘n gesin is daar nie net ‘n pa en ‘n ma nie, maar ook
kinders, broers en susters. En as pa en ma hulle taak nakom, as die ma
moederlik voed en koester, en die pa vaderlik lei en vermaan, wat behoort dan
die reaksie van die kinders te wees? Wel, Paulus wys met groot dankbaarheid vir
ons hoe die Thessalonicense gereageer het. Hy sê in feite in vers 13: “Toe ons,
met moederlike teerheid en vaderlike leiding en vermaning, die Woord van God
aan julle verkondig het, het julle dit ontvang en aangeneem, nie as die woord
van mense nie, maar as die woord van God.”

Sien u hoe Paulus dit stel: julle het die woord ontvang, maar julle het
dit vervolgens ook aangeneem – ‘ontvang’ dui hier op die eksterne aanvaarding van
die Woord, die uiterlike aanhoor van die Woord; ‘aanneem’ dui egter baie meer
op die interne aanvaarding, die gelowige verwerking van die Woord. En Paulus is
veral oor hierdie laaste baie dankbaar! Dankbaar teenoor God, want dit is sy
werk! Hy het gewerk dat die Thessalonicense besef het dat hulle hier nie met
mensewoord te make het nie, maar met God se Woord – en dit dwing hulle tot ‘n
totaal ander reaksie as wanneer dit maar net ‘n mens was wat ‘n toespraak sou
gehou het. Dit dwing hulle op hulle knieë voor die sprekende God!

 

Nou, hierdie gemeente ontvang gereeld die Woord, elke Sondag
tweemaal. Hierdie gemeente ontvang die Woord tydens huisbesoeke, in die
kategese-klasse, en op talle ander maniere en by talle ander geleenthede. Ons ontvang
dit, dit word vir ons gegee, dit kom na ons toe in oorvloed… maar neem
ons dit ook werklik aan? Is daar ook ‘n hartlike en gelowige verwerking van daardie
Woord? As dit ons ore en ons verstand getref het, sak dit dan ook ‘n voet
dieper af na die hart? Nee, die vraag is nie of jy van elkeen van die dominee
se preke hou nie – dit hoef nie, dit kan ook nie. Die vraag is wel: kan jy in
die gebrekkige woorde van die mensgemaakte preek, en agter die persoon van die
prediker, en tussen die krom en skewe formulerings jou God ontmoet en jouself
in geloof en gehoorsaamheid voor Hom neerbuig? Die vraag is ook nie of jy mal
is oor jou ouderling of diaken nie. Nee, die vraag is: hoor jy in die
gebrekkige huisbesoek waarin ampsdraers soms onder groot spanning hulle werk
verrig, hoor jy daarin nog dat die Here met jou praat? Ervaar jy die moederlike
koestering van broeders wat geroep is om te troos? Aanvaar jy die vaderlike
vermaning van broeders wat geroep is om die regte pad te wys? Raak dit jou
nog?! Of het ons dalk swaar van ore en oë geword, het ons dalk immuun geword
vir die Woord van God wat in erdekruike na ons toe kom, sodat ons kyk en kyk,
en tog nie sien nie; en hoor en hoor, en tog nie verstaan nie? – soos wat Jesus
in Markus 4:12 van die volk Israel gesê het.

 

Broers en susters, Paulus en die apostels is ‘n voorbeeld vir elke
ampsdraer om na te volg – moederlik en vaderlik. Maar terselfdertyd is die
gemeente van Thessalonika ‘n voorbeeld vir die gemeente van Maranata. Moenie
die Woord van God as mensewoord beskou waaraan jy jou nie hoef te steur nie,
maar aanvaar dit soos dit waarlik is: as Woord van God! Jy is dalk in kennis en
lewenservaring ver bo en ver voor jou ouderling of diaken, maar hy kom ook nie
na jou toe omdat hy meen dat hy jou meerdere is nie – hy kom met die swaard van
die Woord! Wee jou, as jy daarna nie luister nie! Wee jou, as jy agter die
gebrekkige mensewoord nie meer die Woord van God aanvaar nie! Kom ons wees
gehoorsame kinders in God se gesin, kom ons buig ons voor Hom wat die Vader van
hierdie gemeente is – God in die hemel. Sodat, as iemand weer vra: hoe gaan dit
met die gemeente van Maranata, die ampsdraers kan antwoord: ons dank die Here
vir ‘n gehoorsame en getroue gemeente, wat navolgers van Jesus Christus wil
wees.

Amen

 

 

 

 

 

 

 

 

Liturgie
(oggend)

 

  • VOORPSALM Ps.
    132:8-11

Votum Ps. 124:4

Seëngroet: Genade vir julle en vrede van God ons Vader, en van die
Here Jesus Christus. Amen.
Sing Ps. 87:1 en 5

Wetslesing + HK v/a 127

Sing Ps. 83:1 en 4

Gebed

Lees: 1 Thessalonicense 2:1-16

  • Kollekte
  • Sing Ps. 104:8, 9 en 20

Teks: 1 Thessalonicense 2:7-13

Preek

Amenlied Skr. 19:3-7

  • Lees bevestigingsformulier
  • Sing Ps. 134:2 (gemeente) en 3 (ampsdraers)
  • Voltooi formulier

Gebed

Slotsang Ps. 122:2

Seën: Die Here sal jou seën en jou behoed, die Here sal sy
aangesig oor jou laat skyn en jou genadig wees, die Here sal sy aangesig oor
jou verhef en aan jou sy vrede gee. Amen.

 

 

Liturgie: 

(kyk in preek)