Gen 26 : 22 Die Here leer Isak om te put uit sy beloftes!

Predikant: 
Ds HH van Alten
Gemeente: 
(onbekend)
Datum: 
2012-07-22
Teks: 
Génesis 26
Preek Inhoud: 

Indien u die preek wil gebruik kontak
asseblief ds HH van Alten.

Preek –
Genesis 26:22; lees Genesis 26

Gemeente van ons Here, Jesus Christus,

Die VGK Maranata bestaan hierdie maand 15 jaar. Eintlik nog maar
bitter jonk. Die feesvieringe is daarom, tereg, kort en beperk. As een van ons
kinders, wanneer hulle 15 word, ‘n partytjie gaan hou asof hulle 50 geword het,
gaan ons ook dink dit is dalk effens voorbarig. Ja, met die genade van die Here
mag hierdie gemeente nog eendag haar 50ste bestaansjaar vier, maar vir eers is
dit nog net ‘n prille 15.

En hoe nou verder? Hoe gaan ons daardie 50 haal? Wel, miskien moet
ons ‘n visie en ‘n missie vir die gemeente formuleer, ‘n tien- of twintigjaar beleidsplan.
Dit is immers wat ons in die korporatiewe, maar veral ook in die kerklike
wêreld om ons heen sien gebeur, nie waar nie? Jy kan vandag amper nie meer kerk
wees as jy nie ‘n visie en ‘n missie het nie, ‘n duidelike beleidsplan, ‘n
helder strategie. Op sigself natuurlik niks mee verkeerd nie. Maar dit is wel
tipies van die uitkomsgebaseerde, produksiegedrewe tyd waarin ons lewe. Jy moet
resultate kan wys, jy moet doele hê, jy moet nuwe lidmate werf. Die kerk het
vir baie christene vandag ‘n maakbare produk geword.

Maar, gemeente, hoe het die kerk dit gedoen in die tyd toe sy nog wérklik
pril was? Toe die kerk nog wérklik in haar kinderskoene gestaan het? Hoe het sy
destyds nagedink oor haar bestaan en haar voortbestaan? Ons wil vanmôre die
kollig plaas op een van die aartsvaders, die mees onbekende van die drie.
Tussen ons groot aartsvader, Abraham, en daardie ander kleurryke aartsvader,
Jakob, vind ons ‘n baie gewone man. Selfs ‘n effens kleurlose man. Isak. Baie
min word vir ons vertel van hierdie middelste aartsvader; Genesis 26 is eintlik
die enigste uitgebreide hoofstuk waarin daar iets van sy wedervaringe vertel
word. Maar moenie vergeet nie, hoewel daar baie min van hom vertel word, tog was
hy en sy huishouding die kérk van daardie tyd. Baie jonk, baie pril, maar
nogtans die kerk. Kom ons vergeet daarom vir ‘n oomblik van die Maranata-gemeente,
en ons leef ons in in die wedervaringe van die Rehoboth-gemeente van Isak se
dae.

Tema: die Here leer Isak om te put uit sy beloftes!

  1. Erfreg
  2. Vreemdelingskap
  3. Ruimte

1. Daar was alwéér hongersnood in die land. Alwéér? Ja, vers 1 maak
duidelik dat die hongersnood van Isak se dae onderskei moet word van die een in
Abraham se dae (Genesis 12). Nou, Abraham het die hongersnood in sy dae die
hoof gebied deur na Egipte af te trek en vir ‘n tyd lank daar te vertoef. Heeltemal
verstaanbaar: Egipte was in daardie tyd die graanskuur van die wêreld. Isak
besluit op sy beurt om vanaf die put Lagai-Roï, waar hy volgens hoofstuk 25:11
gewoon het, te verhuis na Gerar, die gebied van die Filistyne waar Abimeleg
koning was. Dit lyk dus asof Abraham en Isak verskillend reageer op die
hongersnood. Maar dit is nie heeltemal waar nie. Want as ‘n mens ‘n bietjie
terugblaai, dan sien jy dat Isak eintlik maar besig was om terug te gaan op die
voetspore van vader Abraham, want dié het in die verlede ook ‘n tyd lank in
Gerar vertoef (Gen. 20). En daar het hy, net soos wat Isak nou sou doen, gemaak
asof sy vrou sy suster was. Die geskiedenis herhaal homself.

En weet jy wat, as dit van Isak afgehang het, sou die geskiedenis
homself ook nog op ‘n ander punt herhaal het. Want ons lei af dat Isak, net
soos Abraham, eintlik óók na Egipte wou aftrek. Dít was skynbaar sy voorneme
totdat die Here aan hom verskyn en hom dit belet: “Moenie aftrek na Egipte nie;
woon in die land wat Ek jou sal aanwys” (vers 2). Nou, hoekom so? Abraham mag
na Egipte trek, maar Isak nie. En die verstommende is: jare later, wanneer daar
wéér hongersnood is, sê God vir Jakob: “Moenie bevrees wees om na Egipte af te
trek nie, want Ek sal jou daar ‘n groot nasie maak.” Abraham is vry om Egipte
toe te trek, Jakob word aangemoedig, maar Isak moet bly…

Ja, gemeente, so weet die Here wat elkeen van sy kinders op ‘n spesifieke
oomblik nodig het. En Isak het op daardie oomblik nodig om in die beloofde land
te bly. Hoekom? Want hy moet draer van die belofte word – in hierdie hoofstuk
vind ons as’t ware die amptelike oordrag van die erfreg. Abraham is kort tevore
oorlede (hoofstuk 25), en nou word Isak die draer van die belofte. Ja, vir die
eerste keer hier in hoofstuk 26 (verse 2-5) word vir ons vertel hoe die Here die
verbond, wat Hy aanvanklik met Abraham gesluit het, nou ook met Isak sluit. Hy
is die kind van die belofte, en via hom wil God die weg na die Christus en
uiteindelik na alle nasies voortsit: “in jou nageslag sal al die nasies van die
aarde geseën word” (vers 4b). En dit is nie maar net ‘n formaliteit nie, broers
en susters. Nee, Isak moet nou ook gelowig daarop antwoord! Hy moet leer dat
God se beloftes ook werklik vir hom bedoel is. Hy moet leer om daardie beloftes
in geloof sy eie te maak. Hy moet selfstandig, los van oorlede vader Abraham,
sy weg gaan in geloof in die God van die verbond. Die kerk mag immers nooit in
outomatisme verval nie; nee, sy moet selfstandig leer glo!

En ons kry die indruk dat Isak homself hierdie genade nog nie werklik
toegeëien het nie, asof hy nog nie in volle geloofsoorgawe aan hierdie beloftes
van die Here gelewe het nie. Die hongersnood dryf hom immers heen en weer – eers
na Gerar en die Filistyne, en daarna beplan hy die pad na die broodmandjie in
Egipte. Maar dan sê die Here: “Bly hier! Moenie gaan waar die brood is nie, bly
waar die Woord is! Glo my beloftewoord (vers 3): Ek sal met jou wees, Ek sal
jou seën, Ek sal hierdie lande aan jou en jou nageslag gee, Ek sal die eed
bevestig wat Ek vir jou vader Abraham gesweer het. Want, Isak, daarin is jou en
jou nageslag se toekoms verseker!”

Dit moes ‘n geweldige leerproses vir die jong kerk in Isak se huis
gewees het, om téén die omstandighede in aan God se beloftes vas te hou. Maar
Isak was gehoorsaam. Hy het in Gerar gebly (vers 6), op bevel van die Here. Selfs
toe hy naderhand deur Abimeleg en die Filistyne uit hulle gebied verjaag word –
dus, selfs toe die kerk deur die ongelowiges verdruk word – kies hy nie die
hasepad nie. Inteendeel, Isak gee eerder blyk daarvan dat hy in moedige geloof
die beloftes van die Here begin opeis het. Want kyk wat maak hy met die putte
wat die dienaars van sy vader Abraham jare gelede gegrawe het, en wat die
Filistyne daarna uit jaloesie toegestop het (vers 15). Hy gaan grawe hulle weer
oop (vers 18)! En hy doen dit nie maar net omdat hy water gesoek het nie; nee,
dit was ‘n geloofsdaad! Hierdie is erfgrond, hierdie is beloofde land. Isak eis
dit op in die Naam van die Verbondsgod… en hy gee selfs weer die oorspronklike
name daaraan! En op dié manier betoon hy hom waarlik ‘n kind van Abraham,
geregverdig deur die geloof. En dís hoe God sy kerk wil bou! Só is daar ‘n
geseënde toekoms vir die prille kerk in die huis van Isak.

En, gemeente, dit het nog nie verander nie. Vandag is dit steeds die
sekerheid vir die kerk! Sodra Isak sy planne begin uitwerk in ‘n vyandige en
onderdrukkende omgewing, dan wys die Here vir hom die weg van die geloof. “Hier
is my beloftes, Isak. Glo dit, ook al lyk die toekoms hoe onseker!” Sodra die
kerk vandag begin om ‘n visie en ‘n missie en ‘n oorlewing- of ‘n omkeerstrategie
uit te werk, dan sê die Here: glo eenvoudig my beloftes! Ja, gemeente, die Here
se belofte van sy Heilige Gees, sy belofte van gawes aan die kerk, sy belofte van
die voortgang en groei van die kerk, sy belofte van geloof en bekering – glo
dit! Eis dit op! Open julle mond, eis van My vrymoedig, op my trouverbond. Al
wat jul ontbreek, skenk Ek as jul smeek, mildelik en oorvloedig (Ps. 81,
berymd). Die kerk is gebou op die fondament van die apostels en die profete
(Ef. 2:20). Daar staan sy stewig, nie op haar eie planne en strategieë nie!

Broers en susters, wat ‘n bevrydende en bemoedigende gedagte! Hierdie
gemeente gaan dit nie op haar eie maak binne die huidige vyandige omgewing nie.
In ‘n wêreld wat van nature afkerig staan teenoor die geloof, is die
voortbestaan van hierdie gemeente nie in ons hande nie. Maar dit hoef ook nie! Hierdie
gemeente staan stewig op die Woord van die Here, hierdie gemeente het ‘n mooi
toekoms deur sy beloftes! Hou dit mekaar voor. Herinner mekaar daaraan wanneer jy
soms moedeloos raak oor die minderwaardige plek van die kerk in die samelewing,
of wanneer die kerk van buite-af verdruk word, of wanneer die kerk so
onbetekenend in hierdie wêreld lyk, of wanneer mense die evangelie vertrap. Moenie
vrees wees nie! Laat ons met vrymoedigheid menseharte opeis vir die hemelse
Koning, laat ons met vrymoedigheid gehoorsaamheid eis aan sy wil. Want ons het
God se betroubare beloftes!

In die tweede plek:
vreemdelingskap.

2. Die Here het Isak ryklik geseën. Hy het buitengewoon ryk en magtig
geword. Sodanig dat die Filistyne hom begin beny het. En die uiteinde van die
saak was dat Isak vriendelik, dog dringend, versoek word om weg te gaan. En
Isak gaan, sonder enige protes. Maar… wat het dan nou geword van die geloof
waarmee hy sy vader se putte oopgegrawe het? Isak, hoekom laat jy toe dat heidene
jou sommer van jou erfenis af verdryf?

Hoe dit ook al sy, Isak het ‘n nuwe blyplek gevind in die dal van
Gerar, en daar begin sy dienaars weer grawe na water. Sommer gou vind hulle ‘n
put met lewende water. Pragtig! Isak het dit nodig gehad met so baie kleinvee
en beeste en bediendes. Maar die herders van Gerar is nie van plan om dit
sonder slag of stoot te aanvaar nie. Hulle bestry Isak se eiendomsreg: “Dit is óns
water”, sê hulle, in weerwil van die verbond wat Abraham en Abimeleg in Genesis
21 met mekaar gesluit het. En wat doen Isak? Hy gee die put ‘n naam, Esek
(onenigheid / twis), en daarna vertrek hy. Alweer! Sonder slag of stoot blaas
hy die aftog. Weereens: wat het geword van die geloof waarmee hy sy vader se
putte oopgegrawe het?

Weer vind Isak se dienaars water, maar weereens beskou die herders
van Gerar dit as hulle eiendom. En weer gee Isak die put ‘n naam: Sitna
(teenstand, vyandskap), ‘n Hebreeuse woord wat verwant is aan die woord ‘satan’.
En hy vertrek. Maar Isak? Wat te erg is is te erg – staan op vir jou regte!
Bied weerstand! Moenie dat hulle oor jou loop nie! Jy het mos die belofte
ontvang!?

Ja, gemeente, dit is hoe ons sou gereageer het. Maar dit is die taal
van die menseregte, dit is in hierdie geval nie die taal van die geloof nie. Isak
is erfgenaam van die belofte, dit is waar, en dit gee hom groot
geloofsvrymoedigheid om die putte van sy vader weer oop te grawe. Maar hy is
tegelykertyd ook vreemdeling in die land van die belofte. Dit is wat die Here
in vers 3 aan hom opdra: “Vertoef as vreemdeling
in hierdie land…” En dit beteken dat Isak geduldig op Gód se tyd moet wag. Die
tyd om die land in besit te neem en daaroor heerskappy te voer, het nog nie
gekom nie – dit sou eers eeue later kom toe Josua die volk die beloofde land
binne gelei het. Die belofte vra juis Isak se geloof en oorgawe en berusting in
Gód se plan en tydsberekening. En daarom staan die kerk in hierdie geval terug
– hierdie is óns waterput, dit is waar, maar ons wag op die Here.

Isak besef dat die stryd nie teen die herders van Gerar is nie, maar
dat hy in hierdie twis en stryd met die groot teenstander, die satan, te make
het. Dit is hy wat die kerk teenstaan; dit is hy wat die kerk in verdrukking
wil bring; dit is hy wat, as hy kon, die kerk eintlik sou wou dooddruk. Vandaar
die naam wat Isak aan die tweede put gee – Sitna (vyandskap, teenstand),
verwant aan Satan (die groot teenstander van God en die kerk). Maar Isak gaan
die stryd nie op menslike wyse aan nie, hoewel hy met al sy bediendes verseker
‘n behoorlike leër op die been sou kon gebring het. Nee, in die gees van Jesus
se latere bergrede staan Isak en die kerk terug – salig is die sagmoediges,
want hulle sal die aarde beërwe; salig is die vredemakers, want hulle sal
kinders van God genoem word; salig is die wat vervolg word ter wille van die
geregtigheid, want aan hulle behoort die koninkryk van die hemele (Mt. 5:5, 9
en 10).

Ja, gemeente, voor die God van die Verbond mag ons eis. Hy gee dit
aan ons om sy beloftes onsself toe te eien. Voor Hóm mag ons pleit en eis op
grond van sy beloftes. Maar wanneer die wêreld ons verdruk, wanneer die wêreld
dit vir ons moeilik maak, wanneer mense ons spot en vervolg oor ons geloof,
wanneer satan die kerk onder geweldig druk bring, dan gryp ons nie skielik na
ander wapens nie, dan gryp ons nie skielik na die swaard nie. Nee, ook dan – of
eerder: juis dan! – is God se beloftes ons sekerheid, in sagmoedigheid en in
vrede. En as hulle ons vervolg ter wille van daardie beloftes, dan draai ons die
ander wang, want ons weet dat ons vreemdelinge op aarde is. Die kerk se
burgerskap is nie hier op aarde nie, maar ons verwag ‘n beter vaderland. Laat
ons daarom nie as gemeente op óns regte gaan staan nie, laat ons nie hard roep
as ons veronreg word nie. Nee, wag op die Here, wag geduldig op sy tyd. Hy wat
beloof het, is getrou! Hy sal uiteindelik aan sy kerk reg verskaf, want dit is
wat Hy belowe het.

Ten slotte gee die Here ook
nog ruimte.

3. Die derde keer is Isak gelukkig. Want wanneer sy dienaars vir die
derde keer ‘n put grawe en water vind, dan word daaroor nie getwis nie. En weer
gee Isak aan die put ‘n naam: Réhobot. Dit is ‘n geloofsnaam; daarin erken hy
die Here se werk: “Nou het die HERE vir ons ruimte gemaak…” Wonderlik, nie waar
nie? Isak staan terug toe Abimeleg hom wegjaag, en wéér staan hy terug by die
eerste put, en wéér staan hy terug by die tweede put. Hoekom? Omdat hy ‘n papbroek
was? Omdat die kerk in sy huis nie murg in hulle pype gehad het nie? Nee, die
kerk staan terug omdat hulle wag op die Here se tyd. En dan wys die Here ook sy
trou: Hy verskaf die ruimte wat die kerk nodig het om in die beloofde land te
kan oorleef en vrugbaar te wees. En so word Isak bevestig in sy geloof. Hy is
op die proef gestel, hy is swaar getoets, maar nou gee die Here sekerheid. Hier
mag hy bly! En dan sien ons vervolgens in vers 25 hoe Isak die kerk in sy huis
voorgaan in ‘n publieke erediens, en hoe hy dáár sy tentpenne inslaan – nou het
hy én die kerk in sy huis ruimte gevind.

Gemeente, die Here het Isak opgeroep om nie na Egipte af te trek
nie, maar om te volhard in die land van die belofte, ook al kon hy van die
belofte nog niks sien nie. Teen alle logika in moes hy vreemdeling wees in die
land van die belofte. En uiteindelik word Isak deur die geloof geregverdig! Daardie
enkele waterput waaroor daar nie gestry word nie, is vir Isak die bevestiging
dat God getrou is. Deur die geloof het hy gaan woon in die land van belofte,
soos in ‘n vreemde land, en het hy in tente gewoon… Hoekom? Want hy het die
stad verwag wat fondamente het, waarvan God die boumeester en oprigter is. Dit
is die geloof van Isak, waarvan die Hebreërskrywer in hoofstuk 11 getuig.

Gemeente, laat ons as kerk vandag ons voorvader Isak in hierdie
geloof en verwagting navolg. In ‘n enkele, onbetwiste waterput sien hy God se
trou (“nou het die Here vir ons ruimte gemaak”). Soveel te meer behoort ons vas
te hou aan God se beloftes, ons wat mag drink uit die fontein van lewende water,
Jesus Christus, en daardeur in die ruimte van die lewe met God geplaas is! Ja,
in Jesus Christus is al God se beloftes ja en amen; in Jesus Christus het God
bewys dat Hy werklik betroubaar is; in Jesus Christus het ons werklik ruimte
ontvang. Die ruimte van die vergewing van sondes en die ewige lewe. Hoe heerlik
om in hierdie ruimte te mag lewe! Hoe heerlik om nie meer doodgedruk te word
deur die beklemming van sonde en dood nie, maar werklik in God se ruimte te kan
lewe, wat daar ook al om ons heen gebeur.

Ja, broers en susters, ons het intussen verder gekom as Isak. En
daarom behoort ons ook, nog meer as Isak, te lewe vanuit die geloof dat die
kerk in God se hande veilig is. Ons hoef die kerk nie te maak nie, ons hoef
haar toekoms nie te verseker; daardie las lê God ons nie op nie. In Christus
het die kerk ruimte ontvang. Ruimte – te midde van verdrukking. Ruimte – ook al
word ons gespot. Ruimte – ook al word ons hoe langer hoe meer na die rand van
die samelewing geskuif. Ruimte – want die weg na die hemeltroon van die Vader
het vir ons oopgegaan. En daarom gaan ons nie ‘n visie en ‘n missie, of ‘n
tienjaar-plan opstel nie. Ons gaan nie oorlewingstrategieë opstel nie. Nee, die
Here sê: staan julle eenvoudig vas in die geloof in Jesus Christus. Hy is ons
Ruimte, Hy staan Borg vir die voortbestaan van die kerk!

En tog maak dit ons nie passief nie. Wanneer Isak die derde put
Rehobot noem, en bely dat dit die Here is wat vir hulle ruimte gemaak het, dan
voeg hy by: en nou kan ons vrugbaar wees in die land! Ja, gemeente, ons mag
vrugbaar wees. Ons bou nie die kerk nie, ons hou nie die kerk in stand nie, ons
is nie in staat om die toekoms van hierdie gemeente te verseker nie. Maar ons
mag as kerk in hierdie samelewing uitgaan en vrugbaar wees. Ons mag in ons
lewenswandel en in ons getuienis iets wys van die ruimte wat ons in Christus
ontvang het.

Miskien is dit ons probleem… Ons is so besig om die kerk te bou, ons
is so besig om die wag te betrek by die grense van die VGK Maranata… maar dit
is God se werk! Ons mag uitgaan en vrugbare invloed uitoefen in ons omgewing.
Ons mag tegelykertyd erfgename en vreemdelinge hier in Pretoria en Suid-Afrika
wees. Erfgename wat deur ons getuienis menseharte opeis vir die Here Jesus,
maar tegelykertyd ook vreemdelinge wat wys dat, hoewel ons in hierdie wêreld
is, ons nie ván hierdie wêreld is nie.

Gemeente, die kerk is gebou op die fondament van die apostels en die
profete, dus op God se beloftewoord. Nie op my en jou verkampte pogings nie. Isak
moes dit leer toe hy nie toegelaat is om na Egipte af te trek nie, maar met
groot risiko in die land van die belofte moes bly. Ons moet dit ook leer
wanneer ons vanaf ‘n prille 15 jaar vorentoe kyk na die toekoms. Bou eenvoudig
op God se beloftewoord: “hoe grondvas staan dan Jerusalem se walle, God se
ewige bergwerk wat nie skok of skud.” En wees vrugbaar: “o koninklike stad,
maak wyd jou woning, God self wil jou laat groei op grootser wys. Hul almal,
nou tot nuwe heil verkore, sal kom, selfs uit die allerverste land.”

Rehobot – nou het die Here vir ons ruimte gemaak. Maranata – kom
Here Jesus, kom maak daardie ruimte kompleet.

Amen

 

Liturgie
(oggend)

  • VOORPSALM Ps. 4:2-4

Votum Ps. 121:1

Seëngroet: Ons hulp is in die Naam van die Here wat hemel en
aarde gemaak het. Genade vir julle en vrede van God ons Vader, en van die Here
Jesus Christus. Amen.
/ Genade vir julle en vrede van Hom
wat is en wat was en wat kom, en van die sewe Geeste wat voor sy troon is, en
van Jesus Christus, die getroue Getuie, die eersgeborene uit die dode, en die
Owerste oor die konings van die aarde. Amen.

Sing Ps. 87:1, 4 en 5

Wetslesing

Sing Ps. 73:9 en 11

Gebed

Lees: Genesis 26:1-25

Teks: Genesis 26:22

Sing Ps. 18:9

Preek

Amenlied Ps. 105:5 en 6

Gebed

Kollekte

Slotsang Ps. 105:7 en 8

Seën: Die genade van ons Here Jesus Christus, en die liefde van
God, en die gemeenskap van die Heilige Gees is met julle almal. Amen.
/
Die Here sal jou seën en jou behoed, die Here sal sy aangesig oor jou laat skyn
en jou genadig wees, die Here sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou sy
vrede gee. Amen.

 jie gaan hou asof hulle 50 geword het,
gaan ons ook dink dit is dalk effens voorbarig. Ja, met die genade van die Here
mag hierdie gemeente nog eendag haar 50ste bestaansjaar vier, maar vir eers is
dit nog net ‘n prille 15.

En hoe nou verder? Hoe gaan ons daardie 50 haal? Wel, miskien moet
ons ‘n visie en ‘n missie vir die gemeente formuleer, ‘n tien- of twintigjaar beleidsplan.
Dit is immers wat ons in die korporatiewe, maar veral ook in die kerklike
wêreld om ons heen sien gebeur, nie waar nie? Jy kan vandag amper nie meer kerk
wees as jy nie ‘n visie en ‘n missie het nie, ‘n duidelike beleidsplan, ‘n
helder strategie. Op sigself natuurlik niks mee verkeerd nie. Maar dit is wel
tipies van die uitkomsgebaseerde, produksiegedrewe tyd waarin ons lewe. Jy moet
resultate kan wys, jy moet doele hê, jy moet nuwe lidmate werf. Die kerk het
vir baie christene vandag ‘n maakbare produk geword.

 

Maar, gemeente, hoe het die kerk dit gedoen in die tyd toe sy nog wérklik
pril was? Toe die kerk nog wérklik in haar kinderskoene gestaan het? Hoe het sy
destyds nagedink oor haar bestaan en haar voortbestaan? Ons wil vanmôre die
kollig plaas op een van die aartsvaders, die mees onbekende van die drie.
Tussen ons groot aartsvader, Abraham, en daardie ander kleurryke aartsvader,
Jakob, vind ons ‘n baie gewone man. Selfs ‘n effens kleurlose man. Isak. Baie
min word vir ons vertel van hierdie middelste aartsvader; Genesis 26 is eintlik
die enigste uitgebreide hoofstuk waarin daar iets van sy wedervaringe vertel
word. Maar moenie vergeet nie, hoewel daar baie min van hom vertel word, tog was
hy en sy huishouding die kérk van daardie tyd. Baie jonk, baie pril, maar
nogtans die kerk. Kom ons vergeet daarom vir ‘n oomblik van die Maranata-gemeente,
en ons leef ons in in die wedervaringe van die Rehoboth-gemeente van Isak se
dae.

 

Tema: die Here leer Isak om te put uit sy beloftes!

  1. Erfreg
  2. Vreemdelingskap
  3. Ruimte

 

1. Daar was alwéér hongersnood in die land. Alwéér? Ja, vers 1 maak
duidelik dat die hongersnood van Isak se dae onderskei moet word van die een in
Abraham se dae (Genesis 12). Nou, Abraham het die hongersnood in sy dae die
hoof gebied deur na Egipte af te trek en vir ‘n tyd lank daar te vertoef. Heeltemal
verstaanbaar: Egipte was in daardie tyd die graanskuur van die wêreld. Isak
besluit op sy beurt om vanaf die put Lagai-Roï, waar hy volgens hoofstuk 25:11
gewoon het, te verhuis na Gerar, die gebied van die Filistyne waar Abimeleg
koning was. Dit lyk dus asof Abraham en Isak verskillend reageer op die
hongersnood. Maar dit is nie heeltemal waar nie. Want as ‘n mens ‘n bietjie
terugblaai, dan sien jy dat Isak eintlik maar besig was om terug te gaan op die
voetspore van vader Abraham, want dié het in die verlede ook ‘n tyd lank in
Gerar vertoef (Gen. 20). En daar het hy, net soos wat Isak nou sou doen, gemaak
asof sy vrou sy suster was. Die geskiedenis herhaal homself.

En weet jy wat, as dit van Isak afgehang het, sou die geskiedenis
homself ook nog op ‘n ander punt herhaal het. Want ons lei af dat Isak, net
soos Abraham, eintlik óók na Egipte wou aftrek. Dít was skynbaar sy voorneme
totdat die Here aan hom verskyn en hom dit belet: “Moenie aftrek na Egipte nie;
woon in die land wat Ek jou sal aanwys” (vers 2). Nou, hoekom so? Abraham mag
na Egipte trek, maar Isak nie. En die verstommende is: jare later, wanneer daar
wéér hongersnood is, sê God vir Jakob: “Moenie bevrees wees om na Egipte af te
trek nie, want Ek sal jou daar ‘n groot nasie maak.” Abraham is vry om Egipte
toe te trek, Jakob word aangemoedig, maar Isak moet bly…

 

Ja, gemeente, so weet die Here wat elkeen van sy kinders op ‘n spesifieke
oomblik nodig het. En Isak het op daardie oomblik nodig om in die beloofde land
te bly. Hoekom? Want hy moet draer van die belofte word – in hierdie hoofstuk
vind ons as’t ware die amptelike oordrag van die erfreg. Abraham is kort tevore
oorlede (hoofstuk 25), en nou word Isak die draer van die belofte. Ja, vir die
eerste keer hier in hoofstuk 26 (verse 2-5) word vir ons vertel hoe die Here die
verbond, wat Hy aanvanklik met Abraham gesluit het, nou ook met Isak sluit. Hy
is die kind van die belofte, en via hom wil God die weg na die Christus en
uiteindelik na alle nasies voortsit: “in jou nageslag sal al die nasies van die
aarde geseën word” (vers 4b). En dit is nie maar net ‘n formaliteit nie, broers
en susters. Nee, Isak moet nou ook gelowig daarop antwoord! Hy moet leer dat
God se beloftes ook werklik vir hom bedoel is. Hy moet leer om daardie beloftes
in geloof sy eie te maak. Hy moet selfstandig, los van oorlede vader Abraham,
sy weg gaan in geloof in die God van die verbond. Die kerk mag immers nooit in
outomatisme verval nie; nee, sy moet selfstandig leer glo!

En ons kry die indruk dat Isak homself hierdie genade nog nie werklik
toegeëien het nie, asof hy nog nie in volle geloofsoorgawe aan hierdie beloftes
van die Here gelewe het nie. Die hongersnood dryf hom immers heen en weer – eers
na Gerar en die Filistyne, en daarna beplan hy die pad na die broodmandjie in
Egipte. Maar dan sê die Here: “Bly hier! Moenie gaan waar die brood is nie, bly
waar die Woord is! Glo my beloftewoord (vers 3): Ek sal met jou wees, Ek sal
jou seën, Ek sal hierdie lande aan jou en jou nageslag gee, Ek sal die eed
bevestig wat Ek vir jou vader Abraham gesweer het. Want, Isak, daarin is jou en
jou nageslag se toekoms verseker!”

 

Dit moes ‘n geweldige leerproses vir die jong kerk in Isak se huis
gewees het, om téén die omstandighede in aan God se beloftes vas te hou. Maar
Isak was gehoorsaam. Hy het in Gerar gebly (vers 6), op bevel van die Here. Selfs
toe hy naderhand deur Abimeleg en die Filistyne uit hulle gebied verjaag word –
dus, selfs toe die kerk deur die ongelowiges verdruk word – kies hy nie die
hasepad nie. Inteendeel, Isak gee eerder blyk daarvan dat hy in moedige geloof
die beloftes van die Here begin opeis het. Want kyk wat maak hy met die putte
wat die dienaars van sy vader Abraham jare gelede gegrawe het, en wat die
Filistyne daarna uit jaloesie toegestop het (vers 15). Hy gaan grawe hulle weer
oop (vers 18)! En hy doen dit nie maar net omdat hy water gesoek het nie; nee,
dit was ‘n geloofsdaad! Hierdie is erfgrond, hierdie is beloofde land. Isak eis
dit op in die Naam van die Verbondsgod… en hy gee selfs weer die oorspronklike
name daaraan! En op dié manier betoon hy hom waarlik ‘n kind van Abraham,
geregverdig deur die geloof. En dís hoe God sy kerk wil bou! Só is daar ‘n
geseënde toekoms vir die prille kerk in die huis van Isak.

 

En, gemeente, dit het nog nie verander nie. Vandag is dit steeds die
sekerheid vir die kerk! Sodra Isak sy planne begin uitwerk in ‘n vyandige en
onderdrukkende omgewing, dan wys die Here vir hom die weg van die geloof. “Hier
is my beloftes, Isak. Glo dit, ook al lyk die toekoms hoe onseker!” Sodra die
kerk vandag begin om ‘n visie en ‘n missie en ‘n oorlewing- of ‘n omkeerstrategie
uit te werk, dan sê die Here: glo eenvoudig my beloftes! Ja, gemeente, die Here
se belofte van sy Heilige Gees, sy belofte van gawes aan die kerk, sy belofte van
die voortgang en groei van die kerk, sy belofte van geloof en bekering – glo
dit! Eis dit op! Open julle mond, eis van My vrymoedig, op my trouverbond. Al
wat jul ontbreek, skenk Ek as jul smeek, mildelik en oorvloedig (Ps. 81,
berymd). Die kerk is gebou op die fondament van die apostels en die profete
(Ef. 2:20). Daar staan sy stewig, nie op haar eie planne en strategieë nie!

Broers en susters, wat ‘n bevrydende en bemoedigende gedagte! Hierdie
gemeente gaan dit nie op haar eie maak binne die huidige vyandige omgewing nie.
In ‘n wêreld wat van nature afkerig staan teenoor die geloof, is die
voortbestaan van hierdie gemeente nie in ons hande nie. Maar dit hoef ook nie! Hierdie
gemeente staan stewig op die Woord van die Here, hierdie gemeente het ‘n mooi
toekoms deur sy beloftes! Hou dit mekaar voor. Herinner mekaar daaraan wanneer jy
soms moedeloos raak oor die minderwaardige plek van die kerk in die samelewing,
of wanneer die kerk van buite-af verdruk word, of wanneer die kerk so
onbetekenend in hierdie wêreld lyk, of wanneer mense die evangelie vertrap. Moenie
vrees wees nie! Laat ons met vrymoedigheid menseharte opeis vir die hemelse
Koning, laat ons met vrymoedigheid gehoorsaamheid eis aan sy wil. Want ons het
God se betroubare beloftes!

In die tweede plek:
vreemdelingskap.

 

2. Die Here het Isak ryklik geseën. Hy het buitengewoon ryk en magtig
geword. Sodanig dat die Filistyne hom begin beny het. En die uiteinde van die
saak was dat Isak vriendelik, dog dringend, versoek word om weg te gaan. En
Isak gaan, sonder enige protes. Maar… wat het dan nou geword van die geloof
waarmee hy sy vader se putte oopgegrawe het? Isak, hoekom laat jy toe dat heidene
jou sommer van jou erfenis af verdryf?

Hoe dit ook al sy, Isak het ‘n nuwe blyplek gevind in die dal van
Gerar, en daar begin sy dienaars weer grawe na water. Sommer gou vind hulle ‘n
put met lewende water. Pragtig! Isak het dit nodig gehad met so baie kleinvee
en beeste en bediendes. Maar die herders van Gerar is nie van plan om dit
sonder slag of stoot te aanvaar nie. Hulle bestry Isak se eiendomsreg: “Dit is óns
water”, sê hulle, in weerwil van die verbond wat Abraham en Abimeleg in Genesis
21 met mekaar gesluit het. En wat doen Isak? Hy gee die put ‘n naam, Esek
(onenigheid / twis), en daarna vertrek hy. Alweer! Sonder slag of stoot blaas
hy die aftog. Weereens: wat het geword van die geloof waarmee hy sy vader se
putte oopgegrawe het?

Weer vind Isak se dienaars water, maar weereens beskou die herders
van Gerar dit as hulle eiendom. En weer gee Isak die put ‘n naam: Sitna
(teenstand, vyandskap), ‘n Hebreeuse woord wat verwant is aan die woord ‘satan’.
En hy vertrek. Maar Isak? Wat te erg is is te erg – staan op vir jou regte!
Bied weerstand! Moenie dat hulle oor jou loop nie! Jy het mos die belofte
ontvang!?

 

Ja, gemeente, dit is hoe ons sou gereageer het. Maar dit is die taal
van die menseregte, dit is in hierdie geval nie die taal van die geloof nie. Isak
is erfgenaam van die belofte, dit is waar, en dit gee hom groot
geloofsvrymoedigheid om die putte van sy vader weer oop te grawe. Maar hy is
tegelykertyd ook vreemdeling in die land van die belofte. Dit is wat die Here
in vers 3 aan hom opdra: “Vertoef as vreemdeling
in hierdie land…” En dit beteken dat Isak geduldig op Gód se tyd moet wag. Die
tyd om die land in besit te neem en daaroor heerskappy te voer, het nog nie
gekom nie – dit sou eers eeue later kom toe Josua die volk die beloofde land
binne gelei het. Die belofte vra juis Isak se geloof en oorgawe en berusting in
Gód se plan en tydsberekening. En daarom staan die kerk in hierdie geval terug
– hierdie is óns waterput, dit is waar, maar ons wag op die Here.

Isak besef dat die stryd nie teen die herders van Gerar is nie, maar
dat hy in hierdie twis en stryd met die groot teenstander, die satan, te make
het. Dit is hy wat die kerk teenstaan; dit is hy wat die kerk in verdrukking
wil bring; dit is hy wat, as hy kon, die kerk eintlik sou wou dooddruk. Vandaar
die naam wat Isak aan die tweede put gee – Sitna (vyandskap, teenstand),
verwant aan Satan (die groot teenstander van God en die kerk). Maar Isak gaan
die stryd nie op menslike wyse aan nie, hoewel hy met al sy bediendes verseker
‘n behoorlike leër op die been sou kon gebring het. Nee, in die gees van Jesus
se latere bergrede staan Isak en die kerk terug – salig is die sagmoediges,
want hulle sal die aarde beërwe; salig is die vredemakers, want hulle sal
kinders van God genoem word; salig is die wat vervolg word ter wille van die
geregtigheid, want aan hulle behoort die koninkryk van die hemele (Mt. 5:5, 9
en 10).

 

Ja, gemeente, voor die God van die Verbond mag ons eis. Hy gee dit
aan ons om sy beloftes onsself toe te eien. Voor Hóm mag ons pleit en eis op
grond van sy beloftes. Maar wanneer die wêreld ons verdruk, wanneer die wêreld
dit vir ons moeilik maak, wanneer mense ons spot en vervolg oor ons geloof,
wanneer satan die kerk onder geweldig druk bring, dan gryp ons nie skielik na
ander wapens nie, dan gryp ons nie skielik na die swaard nie. Nee, ook dan – of
eerder: juis dan! – is God se beloftes ons sekerheid, in sagmoedigheid en in
vrede. En as hulle ons vervolg ter wille van daardie beloftes, dan draai ons die
ander wang, want ons weet dat ons vreemdelinge op aarde is. Die kerk se
burgerskap is nie hier op aarde nie, maar ons verwag ‘n beter vaderland. Laat
ons daarom nie as gemeente op óns regte gaan staan nie, laat ons nie hard roep
as ons veronreg word nie. Nee, wag op die Here, wag geduldig op sy tyd. Hy wat
beloof het, is getrou! Hy sal uiteindelik aan sy kerk reg verskaf, want dit is
wat Hy belowe het.

Ten slotte gee die Here ook
nog ruimte.

 

3. Die derde keer is Isak gelukkig. Want wanneer sy dienaars vir die
derde keer ‘n put grawe en water vind, dan word daaroor nie getwis nie. En weer
gee Isak aan die put ‘n naam: Réhobot. Dit is ‘n geloofsnaam; daarin erken hy
die Here se werk: “Nou het die HERE vir ons ruimte gemaak…” Wonderlik, nie waar
nie? Isak staan terug toe Abimeleg hom wegjaag, en wéér staan hy terug by die
eerste put, en wéér staan hy terug by die tweede put. Hoekom? Omdat hy ‘n papbroek
was? Omdat die kerk in sy huis nie murg in hulle pype gehad het nie? Nee, die
kerk staan terug omdat hulle wag op die Here se tyd. En dan wys die Here ook sy
trou: Hy verskaf die ruimte wat die kerk nodig het om in die beloofde land te
kan oorleef en vrugbaar te wees. En so word Isak bevestig in sy geloof. Hy is
op die proef gestel, hy is swaar getoets, maar nou gee die Here sekerheid. Hier
mag hy bly! En dan sien ons vervolgens in vers 25 hoe Isak die kerk in sy huis
voorgaan in ‘n publieke erediens, en hoe hy dáár sy tentpenne inslaan – nou het
hy én die kerk in sy huis ruimte gevind.

Gemeente, die Here het Isak opgeroep om nie na Egipte af te trek
nie, maar om te volhard in die land van die belofte, ook al kon hy van die
belofte nog niks sien nie. Teen alle logika in moes hy vreemdeling wees in die
land van die belofte. En uiteindelik word Isak deur die geloof geregverdig! Daardie
enkele waterput waaroor daar nie gestry word nie, is vir Isak die bevestiging
dat God getrou is. Deur die geloof het hy gaan woon in die land van belofte,
soos in ‘n vreemde land, en het hy in tente gewoon… Hoekom? Want hy het die
stad verwag wat fondamente het, waarvan God die boumeester en oprigter is. Dit
is die geloof van Isak, waarvan die Hebreërskrywer in hoofstuk 11 getuig.

 

Gemeente, laat ons as kerk vandag ons voorvader Isak in hierdie
geloof en verwagting navolg. In ‘n enkele, onbetwiste waterput sien hy God se
trou (“nou het die Here vir ons ruimte gemaak”). Soveel te meer behoort ons vas
te hou aan God se beloftes, ons wat mag drink uit die fontein van lewende water,
Jesus Christus, en daardeur in die ruimte van die lewe met God geplaas is! Ja,
in Jesus Christus is al God se beloftes ja en amen; in Jesus Christus het God
bewys dat Hy werklik betroubaar is; in Jesus Christus het ons werklik ruimte
ontvang. Die ruimte van die vergewing van sondes en die ewige lewe. Hoe heerlik
om in hierdie ruimte te mag lewe! Hoe heerlik om nie meer doodgedruk te word
deur die beklemming van sonde en dood nie, maar werklik in God se ruimte te kan
lewe, wat daar ook al om ons heen gebeur.

Ja, broers en susters, ons het intussen verder gekom as Isak. En
daarom behoort ons ook, nog meer as Isak, te lewe vanuit die geloof dat die
kerk in God se hande veilig is. Ons hoef die kerk nie te maak nie, ons hoef
haar toekoms nie te verseker; daardie las lê God ons nie op nie. In Christus
het die kerk ruimte ontvang. Ruimte – te midde van verdrukking. Ruimte – ook al
word ons gespot. Ruimte – ook al word ons hoe langer hoe meer na die rand van
die samelewing geskuif. Ruimte – want die weg na die hemeltroon van die Vader
het vir ons oopgegaan. En daarom gaan ons nie ‘n visie en ‘n missie, of ‘n
tienjaar-plan opstel nie. Ons gaan nie oorlewingstrategieë opstel nie. Nee, die
Here sê: staan julle eenvoudig vas in die geloof in Jesus Christus. Hy is ons
Ruimte, Hy staan Borg vir die voortbestaan van die kerk!

 

En tog maak dit ons nie passief nie. Wanneer Isak die derde put
Rehobot noem, en bely dat dit die Here is wat vir hulle ruimte gemaak het, dan
voeg hy by: en nou kan ons vrugbaar wees in die land! Ja, gemeente, ons mag
vrugbaar wees. Ons bou nie die kerk nie, ons hou nie die kerk in stand nie, ons
is nie in staat om die toekoms van hierdie gemeente te verseker nie. Maar ons
mag as kerk in hierdie samelewing uitgaan en vrugbaar wees. Ons mag in ons
lewenswandel en in ons getuienis iets wys van die ruimte wat ons in Christus
ontvang het.

Miskien is dit ons probleem… Ons is so besig om die kerk te bou, ons
is so besig om die wag te betrek by die grense van die VGK Maranata… maar dit
is God se werk! Ons mag uitgaan en vrugbare invloed uitoefen in ons omgewing.
Ons mag tegelykertyd erfgename en vreemdelinge hier in Pretoria en Suid-Afrika
wees. Erfgename wat deur ons getuienis menseharte opeis vir die Here Jesus,
maar tegelykertyd ook vreemdelinge wat wys dat, hoewel ons in hierdie wêreld
is, ons nie ván hierdie wêreld is nie.

Gemeente, die kerk is gebou op die fondament van die apostels en die
profete, dus op God se beloftewoord. Nie op my en jou verkampte pogings nie. Isak
moes dit leer toe hy nie toegelaat is om na Egipte af te trek nie, maar met
groot risiko in die land van die belofte moes bly. Ons moet dit ook leer
wanneer ons vanaf ‘n prille 15 jaar vorentoe kyk na die toekoms. Bou eenvoudig
op God se beloftewoord: “hoe grondvas staan dan Jerusalem se walle, God se
ewige bergwerk wat nie skok of skud.” En wees vrugbaar: “o koninklike stad,
maak wyd jou woning, God self wil jou laat groei op grootser wys. Hul almal,
nou tot nuwe heil verkore, sal kom, selfs uit die allerverste land.”

 

Rehobot – nou het die Here vir ons ruimte gemaak. Maranata – kom
Here Jesus, kom maak daardie ruimte kompleet.

Amen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Liturgie
(oggend)

 

  • VOORPSALM Ps. 4:2-4

Votum Ps. 121:1

Seëngroet: Ons hulp is in die Naam van die Here wat hemel en
aarde gemaak het. Genade vir julle en vrede van God ons Vader, en van die Here
Jesus Christus. Amen.
/ Genade vir julle en vrede van Hom
wat is en wat was en wat kom, en van die sewe Geeste wat voor sy troon is, en
van Jesus Christus, die getroue Getuie, die eersgeborene uit die dode, en die
Owerste oor die konings van die aarde. Amen.

Sing Ps. 87:1, 4 en 5

Wetslesing

Sing Ps. 73:9 en 11

Gebed

Lees: Genesis 26:1-25

Teks: Genesis 26:22

Sing Ps. 18:9

Preek

Amenlied Ps. 105:5 en 6

Gebed

Kollekte

Slotsang Ps. 105:7 en 8

Seën: Die genade van ons Here Jesus Christus, en die liefde van
God, en die gemeenskap van die Heilige Gees is met julle almal. Amen.
/
Die Here sal jou seën en jou behoed, die Here sal sy aangesig oor jou laat skyn
en jou genadig wees, die Here sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou sy
vrede gee. Amen.

 

 

 

 

 

 

Liturgie: 

(kyk in preek)