NGB Art 34 : die doop bied vaste grond onder die christen se lewe van stryd en oorwinning !

Predikant: 
Ds HH van Alten
Gemeente: 
(onbekend)
Datum: 
2012-02-12
Teks: 
Romeine 6, 7 en 8 (gedeeltes daarvan)
Preek Inhoud: 

Kopiereg word voorbehou.

Indien u die preek wil gebruik kontak
asseblief ds HH van Alten

 

Preek – NGB,
artikel 34; lees Romeine 6-8

 

Geliefde gemeente,

Hoe ervaar jy die lewe as ‘n christen? Is jy ‘n christen wat die
water van God se vergewing elke dag eenvoudig maar net oor die akker van jou
lewe laat loop, sonder om werklik die stryd te voer om toegewyd en heilig voor
God te lewe? Is dit vir jou normaal dat ‘n christen se lewe so kan wees, want ja,
“ons bly nou maar eenmaal sondige mense wat niks goeds kan doen nie”? Of is jy
‘n christen wat groei in heiligmaking, in geloof, in entoesiasme, ‘n christen
wat al hoe meer loskom van jou sondes en gebreke, wat die sondes hoe langer hoe
meer verban na ‘n klein, donker hoekie van jou lewe?

Watter een van dié twee is nou eintlik reg? Hoe móét die christen se
lewe lyk? Is dit ‘n kwessie van: “ons is tot niks goeds in staat nie, en daarom
moet ons maar net van genade lewe”? Of is dit eerder ‘n geval van: “die krag
van Christus stel my in staat om die sonde te oorwin”? Staan dié twee teenoor
mekaar op ‘n manier wat nie oorkom kan word nie? Kom ons kyk wat die Skrif ons
daaroor leer. En ons doen dit aan die hand van die drieluik van Romeine 6-8. Net
ter verduideliking: ‘n drieluik is ‘n skildery bestaande uit drie panele wat
met skarniere aan mekaar verbind is. Elke paneel vertel ‘n eie verhaal, bevat
sy eie prentjie, en kan dus as sodanig op sy eie beskou word. Maar dit is eers
wanneer jy die drie panele in kombinasie bekyk dat jy die geheelbeeld kan
raaksien. Nou, dit is presies wat ons in Romeine 6-8 teëkom – hierdie
hoofstukke teken, elkeen op sy eie, ‘n aspek van die christen se lewe. Maar die
drie saam gee vir ons die geheel! Die tema vir die preek is:

Tema: die doop bied vaste grond onder die christen se lewe van stryd
en oorwinning!

  1. Diensplig
  2. Verskeurdheid
  3. Nuwe lewe

 

1. Gemeente, op die eerste paneel van die drie-delige skildery wat
Romeine 6-8 vir ons bied, sien ons ‘n afbeelding van die doop. Hoekom skilder
Paulus hier vir ons die doop? Wel, Paulus het te make met mense wat God se
genade misbruik. Daar is mos genade in oorvloed, sê hulle, dus hoekom sou jy
nie voortgaan met die sonde nie? Jy mag mos elke dag weer vergewing vra? Hoe
meer sonde daar is, hoe meer genade kan God uitdeel! Pragtig, nie waar nie? En
so word God se genade vooor die karretjie van jou sonde gespan. Jy gaan maar
net voort in jou onheilige lewe, in plaas daarvan om te groei in heiligmaking.
Teen so ‘n manier van omgaan met God se genade, reageer Paulus (6:1 e.v.). En vir
dié doel gaan staan hy reg langs die doopvont (6:3 en 4). Want wat het by die
doop gebeur? Wel, die doop simboliseer dat ons in Christus ‘n nuwe eienaar gekry
het. Waar voorheen die sonde (en daarmee saam die duiwel) ons in sy harde en
koue greep gehad het, beeld die doop uit dat Jesus Christus nou die heerskappy
in ons lewens oorgeneem het. Dit is amper soos Israel van ouds – die volk het
gesug en gekreun onder die wrede hand van die farao in Egipte. Maar nadat hulle
droogvoets deur die Rooi See getrek het, het hulle vervolgens op die naam van
Moses gekom. Daaroor skryf Paulus in 1 Korinthiërs 10:2 die volgende: “hulle is
almal in Moses gedoop…” Dus, waar die volk eers onder die farao se harde hand
was, het hulle nou onder die sorg van Moses gekom. En die deurgang deur die
Rooi See was amper soos ‘n doop wat hierdie verwisseling van eienaar
gesimboliseer het.

 

Op dieselfde manier beeld die doop uit dat óns nou onder die
liefdevolle en genadige heerskappy van Jesus Christus gekom het. Hy het nou
totale seggenskap oor ons. Dit is ook wat artikel 34 sê: “Deur die doop word
ons in die kerk van God opgeneem en van alle ongelowiges en vreemde godsdienste
afgesonder om heeltemal sy eiendom te wees en sy merkteken en vaandel te dra.”
Op ons pelgrimstog na die nuwe aarde beheers Hy nou ons lewens. Sy versoening, sy sorg, sy heiligende krag staan
sentraal in ons lewens. Of weer met die woorde van artikel 34: “Hy was ons
siel, suiwer en reinig dit van alle vuilheid en ongeregtigheid; Hy maak ons
hart nuut en vul dit met alle vertroosting; Hy gee ons egte sekerheid van sy
Vaderlike goedheid; Hy beklee ons met die nuwe mens en ontklee ons van die ou
mens en al sy werke.” Hoe dwaas sou dit dan nie wees om terug te gaan nie –
terug deur die water van die doop om weer dienspligtig te word aan die duiwel
en die sonde?! Nee, gemeente, God het daardie diensplig opgehef, beëindig, en
ons staan nou onder die sagte juk van Jesus Christus. God betrek ons in die
werklikheid van Jesus Christus se dood en opstanding; in lewe en in sterwe kom
ons nou vir sy rekening.

 

Broers en susters, ek hoop ons almal sien helder wat in hierdie
eerste skildery vir ons uitgebeeld word. Die aanvanklike vraag van vers 1 was:
hoekom kan ‘n mens nie maar voortgaan om te sondig sodat die genade nog meer
kan word nie? Hoekom sou ‘n mens eintlik heilig moet lewe? En daarop reageer
Paulus vanuit die beeldtaal van ons doop. Hy sê in werklikheid: jy kan nie net
voortgaan om te sondig nie, want die onderdompeling van die doop simboliseer
dat ons nou in Christus ‘n ander
posisie gekry het. Deurdat Christus aan God se reg voldoen het, het ons nou sy
wettige eiendom geword. Ons is oorgeplaas in die ryk van God se liefde. En in dáárdie
ryk het die satan geen seggenskap meer nie. Natuurlik, die sonde spreek ons nog
wel aan, selfs van binne-af, maar die sonde het regtens niks meer oor ons lewens
te sê nie. Dit is ‘n regswerklikheid waarvan Paulus hier praat. Dit gaan daaroor
dat ons vrygespreek is, dat ons geregverdig is, dat ons regtens vry is van die
sonde in Christus! En, gemeente, hierdie
werklikheid kom as ‘n belofte na ons toe, en dit vra om in geloof aangeneem te
word. Hierdie magswisseling is ‘n werklikheid in en deur die geloof!

Maar… dit beteken nie dat ons nou ook feitelik, in een slag, nuwe mense is nie. Jy kan mos nie verwag dat
iemand wat jarelank onder ‘n meedoënlose diktatuur moes lewe, wat gebuk moes
gaan onder die tirannie van iemand soos Hitler, wat in konsentrasiekampe moes
oorleef, wat vir sy lewe moes vlug, wat met gaskamers bedreig is – dat so
iemand op die dag van die bevryding onmiddellik weet hoe om met hierdie nuwe
vryheid om te gaan nie? Sal jy verbaas wees as daardie persoon, wanneer daar
kort ná die bevryding ‘n klapper afgeskiet word, onder die bed induik? Nee,
natuurlik nie! Hy is regtens vry, maar in die werklikheid van sy lewe moet daar
nog baie gebeur om soos ‘n vry persoon te kan lewe. En so is dit met ons ook –
ons moet leer hoe om binne die vryheid, wat Christus verdien het, te gaan lewe.
En daarom is vers 11 ook so belangrik – Paulus konstateer hier nie ‘n feit nie,
maar hy doen ‘n oproep: reken julleself as dood vir die sonde, maar lewend vir
God. Dit is ‘n hartstogtelike oproep om vanuit die geloofswerklikheid – soos
uitgebeeld in die doop – nou vervolgens ook te gaan lewe: “Laat die sonde dan
in julle sterflike liggaam nie heers nie…” (vers 12). Dit wat ‘n werklikheid is
deur die geloof, vra om uiting te vind in die realiteit van my lewe.

 

Gemeente, moenie die krag van hierdie werklikheid – hierdie
geloofswerklikheid – in jou lewe onderskat nie. Ons kan nie maar net tevrede
wees met ‘n middelmatigheid wat sê: “Ag, ons sal maar altyd sondaars wees nie.”
Ons mag nóóit ons sondigheid as verskoning aanbied, as rookskerm om maar voort
te sondig nie. Daar skuil ‘n stuk kleingeloof in so ‘n houding. Hierdie houding
ontneem ons van alle stimulasie om te groei in heiligheid, en dit erken nie die
impak van die magswisseling en die krag van die Gees in jou lewe nie. Leer ken
daarom weer die simboliek van die diep water van die doop – ek het saam met
Christus gesterf, ek is dood vir die sonde, en ek het saam met Hom opgestaan in
‘n nuwe lewe. Hierdie werklikheid mag ek deur die geloof my eie maak en daaruit
gaan lewe. Gryp dit aan, en erken daardeur wat Christus vir jou verdien het!

In die tweede plek let ons
op die verskeurdheid in die christen se lewe.

 

2. Dit is opmerklik dat Paulus in die eerste gedeelte van Romeine 7
eers nog ‘n bietjie verder praat oor ons veranderde posisie in Christus. En hy
gebruik daarby die voorbeeld van ‘n getroude vrou. Wanneer ‘n getroude vrou se
man sterf, is sy onthef van haar verpligting om trou te bly aan hom. Volgens
die huwelikswet is sy dan vry om met ‘n ander man ‘n verbintenis van trou en
liefde aan te gaan. Net so het Christus se dood ons ook bevry van die
lewenslange verpligting waaronder ons gebuk gegaan het om aan die sonde getrou
te bly. Christus gee nou aan ons die vryheid om ‘n ander verbinding van liefde
en trou aan te gaan, naamlik ‘n verhouding met Homself. Die wet van die sonde
moet sy aanspraak op ons bestaan opgee en die wet moet sy eise loslaat.

En tog… in die praktyk van die lewe blyk duidelik dat dit maar bitter
moeilik vir ons is om eksklusief Jesus Christus lief te hê en te dien. Is dit dalk
die wet se skuld? Absoluut nie, sê Paulus (7:7). Inteendeel, God se wet is
volmaak en heilsaam. En God se aanspraak op ons lewe getuig van een en al goeie
bedoelings. God se wet is werklik vir ons die lewe (7:10)! Maar juis deur die
wet word sigbaar hoe diep die sonde in ons lewens wortel geskiet het. Die goeie
instrument van God se wet sny my lewe oop en dit lê die erns van my siekte
bloot (7:13). ‘n Mens ontdek die kwaadaardige karakter van jou sonde. Dit is selfs
so erg dat die suiwer wet – God se goeie reëls – my sondige aard prikkel om
aktief te raak. Verbode vrugte lyk skielik begeerlik en opwindend. Wat ‘n mens
nie mag doen nie, dit wil jy nou juis doen. Wat nie goed is vir jou nie, doen
‘n mens tog. En so bring die wet vir ons die dood. Totaal teen God se bedoeling
in. Want die gebod was eintlik bedoel om vir my die lewe te wees, maar ons het dit
sowaar reggekry om die effek daarvan om te draai. Wat vir my die lewe moes
wees, het vir my die dood geword. Dit is ons eie skuld en ons eie onmag!

 

En wat Paulus vervolgens doen, is om op ‘n baie persoonlike en
openhartige manier oor hierdie onmag verder te praat. Nee, nie om homself
daarmee te verontskuldig of om daaragter weg te kruip nie. Hy besef maar alte
goed dat hy persoonlik skuldig staan. Maar, gelei deur die Heilige Gees,
beskryf Paulus vir ons die verskeurdheid van die christen se lewe: ja, regtens
is hy vry van die sonde, maar in die werklikheid van sy lewe sukkel Paulus geweldig
om daardie vryheid reg in te vul. Selfs al kyk God na Paulus in Christus Jesus
en ook al is al sy skuld betaal, dit beteken nog nie dat sy sondige hart ook
eensklaps verdwyn het nie. En kyk maar in watter taal Paulus homself beskryf:
hy noem homself vleeslik, verkoop onder die sonde (7:14). Dit is ‘n groot
uitspraak om te maak; dit is ‘n ingrypende ding om te sê. In sy posisie voor
God is Paulus ‘n vry man, dis waar, maar sy daadwerklike optrede en denke wys
voortdurend dat hy tot in die diepste van sy binneste besmet is met die sonde.
Sy hele mens-wees is daardeur aangetas, en hy ervaar dit elke dag.

En dan hoor ons Paulus as’t ware met trane in sy oë sê: “Ek verstaan
myself nie; ek verstaan nie my eie optrede nie. Want ek doen nie wat ek graag
wil doen nie; inteendeel, ek doen juis wat ek nie wil doen nie. Om die goeie te
wil doen, sit in my, maar om die goeie ook te dóén… dit vind ek nie (7:18).
Paulus se situasie is dus soos volg: met my innerlike mens onderwerp ek myself
aan die wet van God, maar in my doen en late onderwerp ek my aan die wet van
die sonde. En dit dryf Paulus byna tot wanhoop…

 

Gemeente, Paulus beskryf hier sy eie lewenservaring. Maar
tegelykertyd illustreer dit ook die lewe van… ja, van wie eintlik? Pas hierdie
verskeurdheid by die christen? As dít jou en my lewenservaring is, hou ons dan
nog regtig rekening met die alles-oorwinnende krag van die Gees? Hoe kan jy so
praat as jy, volgens Romeine 6, dood is vir die sonde? Wel, broers en susters,
dit is juis omdat Paulus rekening hou met sy nuwe posisie in Christus, dat hy
op dié manier na homself kan kyk. Hy wys duidelik dat daar ‘n onderskeid is
tussen die ware ek – wat sy identiteit vind in Christus – en die vreemde ek, my
vlees. Daardie twee is in stryd met mekaar, daardie twee lewe nooit in vrede
binne die christen nie. En hoe moet ons omgaan met hierdie twee? Hoe moet ons
hierdie stryd stry sodat ons nie in moedeloosheid neerslaan nie?

Vlug elke keer weer terug na die Here Jesus, na sy liefde. Hy belowe
dat hy die geknakte riet nie sal verbreek en die dowwe lamppit nie sal uitblus
nie. By God vind jy die krag wat nodig is; dit is Hy wat jou wil in beweging
bring. Dit is Hy wat in ons werk om te wil sowel as om te werk (Fil. 2:13).
Vind jou houvas in Hom! Hy belowe om jou te bevestig tot die einde toe, sodat
jy onberispelik sal wees in die dag van ons Here Jesus Christus (1 Kor. 1:8). Hy
wat belowe, is getrou! Hy sal dit ook doen! (1 Thess. 5:24). Want Christus het
ook my heiligmaking volmaak volbring; ook in my strewe na heiliging bly Jesus
Christus my enigste geregtigheid voor God, selfs al kla my gewete my aan. Ek
kan slegs uit genade lewe, ook in my heiliging. “Ek, ellendige mens! Wie sal my
verlos van die liggaam van hierdie dood? Ek dank God deur Jesus Christus, onse
Here!” (Rom. 7:24-25)

Gemeente, ook Romeine 7 is deel van die drieluik. Ons mag hierdie pynlike
realiteit wat so dikwels in die christen se lewe na vore kom, nie ontken nie.
Want anders bly ons slegs oor met Romeine 6 en Romeine 8 – een en al
uitbundige, geestelike groei, een en al oorwinning. Nee, hou die drieluik
bymekaar, want slegs in die geheel sien ons die lewe van ‘n christen. Natuurlik
mag jy die panele afsonderlik bekyk, maar jy moet hulle as geheel laat
funksioneer. Dit is nie ‘n kwessie van óf lewe deur die Gees, óf terugval in
die vlees nie. Die krag van Christus se Gees en die praktyk van ons sonde is
beide aktueel in my lewe. Die Gees stry teen die vlees, en die vlees teen die
Gees. En hoe pynlik hierdie proses ook al is, ons hoef daardeur nie wanhopig te
word nie. Gaan terug na jou doop: Christus belowe die nuwe mens in jou, Hy
belowe om van jou ‘n veelbelowende skepping van die Gees te maak. Treetjie vir
treetjie, dis waar. Nog onvolgroeid, dis waar. Maar bruisend van nuwe lewenslus
en toekomsperspektief. In die tweestryd wink die perspektief van die
oorwinning.

En dit is ons laaste
gedagte: die nuwe lewe.

 

3. Die werklikheid van Christus is groter en reik verder as Romeine 7.
Vanweë Christus se voltooide werk kan en moet ons meer sê as slegs: “ek,
ellendige mens.” Ons lewe is nie maar net ‘n eindelose heen-en-weer-beweging
tussen sonde én vergifnis nie. Nee, ons kan verder kom in die geloof, in die liefde,
in die heiligmaking. Want daar is lewe
in ons, deur die Gees! Ons lewens is nie maar net nederlae, kommer en kwel nie.
Ons glo immers in die Heilige Gees, wat Here is en lewend maak. Dit wat nie vanuit
onsself moontlik is nie, maak Hy ‘n werklikheid. Die Gees blaas Christus se
lewensasem in ons, en so word ons nuwe mense. En ook dít word in die doop
uitgebeeld: ons onderdompeling simboliseer nie net ‘n onderdompeling in die
bloed van Christus nie, maar ook in sy Gees. As ons dit ontken of verwaarloos,
dan doen ons Christus se werk tekort.

Gemeente, ook in Romeine 8 skilder Paulus vir ons die wet as ‘n mag
wat aanspraak maak op ons lewens. Daardie wet van die sonde eis jou ure, jou
tyd, jou hart, jou gevoel, jou verstand – dit eis jou hele bestaan op. Maar
daarteenoor eis die Gees van Christus liedevol jou lewe op vir Hom. Hy laat ons
ervaar dat daar meer is om te beleef as slegs sonde, skuld, toorn en kommer. En
so ontkiem daar geleidelik aan ‘n lewe deur die Gees. Dit beteken nie dat die
tweestryd van Romeine 7 skielik agter ons lê nie. Nee, die normale lewe van die
christen ken beide gelyktydig – én ons eie onmag, én die krag van die Gees. Maar
ons leer geleidelik aan om te wandel deur die Gees (8:4).

En daarby is dit só belangrik wat ons intensie is, broers en
susters. Nee, ons kry dit nie altyd reg om die goeie te doen nie, maar wat wíl
ons? Wat is jou verlange? Dit is ‘n vraag na die liefde van jou hart. Dit is
die vraag of jy deur Christus gegryp is, en daarom die heiliging najaag.
Daardie intensie is van die grootste belang. Hoekom is dit so belangrik?

 

Want Paulus maak vervolgens in Romeine 8 duidelik dat ‘n lewe deur
die Gees nie skielik ‘n oorwinningslewe geword het nie. Nee, ons sal bly deel
in die lyding van Christus. Daar is leed en pyn in hierdie lewe. Daar is ‘n
reikhalsende verlange na Chrisuts, daar is vrugteloosheid, daar is
verganklikheid, daar is ‘n gekreun en ‘n gesug, daar is die pyn van die
geboorte van die nuwe lewe, daar is die hoop op dit wat ons nog nie sien en nog
nie ervaar nie. En die Gees ken dit alles! Hy weet van leed, ellende,
vervolging, honger, armoede, bomenslike kragte, en dood. Maar ons mag weet dat
uiteindelik alles ten goede meewerk vir hom of haar wat God liefhet (8:28). Niks
kan ons skei van die liefde van God wat daar in Christus Jesus, onse Here, is
nie. Ons is meer as oorwinnaars!

 

Intussen… ja, intussen wandel ons in geloof, en nie in aanskouing
nie. Die ou mens is sterwende, maar kan nog behoorlike stuiptrekkings gee. Die
nuwe mens is besig om te groei, maar is dikwels nog so swak en kwesbaar.
Hoekom? Hoekom op dié manier? Hoekom so stapsgewys? Hoekom nie eensklaps nie? Dis
God se wysheid, gemeente. Op hierdie manier verdiep God steeds meer en meer ons
insig in die sonde, en groei ons in verwondering en dankbaarheid oor die
redding. Jy groei al hoe meer as nuwe mens in Christus. En jy sien uit na die
finale voltooiing.

Broers en susters, wie Romeine 6 in geloof aanvaar, kan nooit
tevrede wees met homself nie, kan nooit genoeë daarmee neem dat ons nog nie
volmaak is nie. Wie Romeine 7 herken in sy eie lewe, hoef nie moedeloos te word
nie, maar kan steeds weer terugval op Jesus Christus. En wie na Romeine 8
luister, begin uitsien na die goue toekoms wat wag. Dít alles word in die doop
aan ons verkondig en belowe. Leer daarom jou doop verstaan, en wees gered!

Amen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Liturgie (aand)

 

  • VOORPSALM Ps. 26:1, 2, 5 en 7

Votum en seëngroet: Ons hulp is in die Naam van die Here wat
hemel en aarde gemaak het. Genade vir julle en vrede van Hom wat is en wat was
en wat kom, en van die sewe Geeste wat voor sy troon is, en van Jesus Christus,
die getroue Getuie, die eersgeborene uit die dode, en die Owerste oor die
konings van die aarde. Amen.

Sing Ps. 56:1 en 2

  • Kort formulier
  • Sing in voorbereiding Ps. 56:3
  • Voltooi formulier
  • Sing Ps. 56:4

Teks: NGB, artikel 34

Lees:    Romeine 6:1-12

            Romeine
7:1-4, 10-15, 24-25

            Romeine
8:1-4, 28-30, 37-39

            (koster kan eenvoudig Romeine 6-8 op die
bord sit)

Kollekte

Sing Ps. 72:8 en 10 (sing as
bevestiging en as belydenis dat ons graag ons gawes aan ons Koning

gee,
uit Ps. 72:8 en 10)

Preek

Amenlied Skr. 16:4, 6 en 10

Gebed

Belydenis van geloof (ek sal
opsê)

Slotsang Skr. 33:1 en 3

Seën: Die genade van ons Here Jesus Christus, en die liefde van
God, en die gemeenskap van die Heilige Gees is met julle almal. Amen.
/
Die Here sal jou seën en jou behoed, die Here sal sy aangesig oor jou laat skyn
en jou genadig wees, die Here sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou sy
vrede gee. Amen.

Liturgie: 

(kyk in preek)