NGB Art 29 : Soek ywerig na die kerk van Christus!

Predikant: 
Ds HH van Alten
Gemeente: 
(onbekend)
Datum: 
2011-11-27
Teks: 
Openbaring 2 : 8-11 en Eseg. 34 : 11-24
Preek Inhoud: 

Kopiereg word voorbehou.

Indien u die preek wil gebruik kontak
asseblief ds HH van Alten.

 

Preek – NGB
artikel 29; lees Op. 2:8-11, Eseg. 34:11-24

 

Geliefde gemeente van ons Here, Jesus Christus,

Artikel 27-29 van die Nederlandse geloofsbelydenis is nie verniet geplaas
in die volgorde waarin ons dit in die afgelope weke behandel het nie. Om dus aan
hierdie gedeelte van ons belydenis reg te doen, moet ons getrou die gedagtegang
daarvan volg – stap vir stap – sonder om ‘n gedeelte te wil oorslaan of om die
volgorde daarvan te wil omruil.

Ons belydenis leer ons heel eerste wat die kerk is (art. 27) – die kerk is die vergadering van dié wat
na die stem van die goeie Herder luister; hulle word deur Hom vergader, en
hulle kom gevolglik ook as sy kudde bymekaar. Daarna volg in artikel 28 die
oproep aan elke gelowige om hom by daardie vergadering te voeg. Ons het enkele
weke gelede hierby stilgestaan: elkeen is verplig om hom by die kerk te voeg;
niemand, wat sy stand en status ook al is, mag hom van die kerk afsydig hou
nie.

 

Goed, nou weet ons wat die kerk is, en ons het ook die oproep gehoor
om onsself daarby te voeg, maar wáár vind ons daardie kerk? Dit is die logiese
vraag wat uit die voorafgaande volg, en hierop wil artikel 29 dan nou vir ons
‘n antwoord gee. Artikel 29 help ons waar om die kerk van Christus te vind;
artikel 29 help ons om die regte kerkadres te identifiseer om onsself daarby te
kan voeg.

Gemeente, dit is ‘n baie gesonde en heilsame volgorde wat ons
belydenis hier aan ons voorhou. Hierdie volgorde verhinder ons om by “ons” kerk
te begin; dit verhinder ons om onmiddellik met die kenmerke van artikel 29 in
die hand die VGK aan te wys as die ware kerk, en vervolgens te sê dat dít
daarom die kerk van Christus is waarby almal hulle moet voeg. Die belydenis
beskerm ons teen ‘n blindekol in ons soeke na die kerk; ons word beskerm om
eenvoudig op grond van ons bekende nesgeur die eerlike soeke na die kerk van
Christus af te las en terug te sak in ons gemaksone. Nee, die volgorde van die
belydenis lei enersyds tot ‘n gesonde selfondersoek, en andersyds tot ‘n
heilsame ondersoek daarbuite van dié wat hulleself kerk noem.

 

Tema: Soek ywerig na die kerk van Christus!

  1. Eien jouself die oordeel van Christus toe
  2. Voeg jouself waar Christus aktief is
  3. Bewaar jouself van passiwiteit

 

1. U ken miskien die opvallende uitspraak van Maarten Luther waar hy
sê dat selfs ‘n sewe-jarige kind weet wat die kerk is. Inderdaad opvallend…
maar nie uniek nie. Want ook volgens Calvyn hoef daar geen twyfel te bestaan oor
die adres van die kerk nie. En artikel 29 van die NGB is ewe duidelik daaroor
dat ons aan die hand van die kenmerke “met sekerheid die ware kerk kan uitken”.
Die oortuiging in die tyd van die Reformasie en kort daarna was dus duidelik dat
die kerk met gemak ontdek kan word – artikel 29 sluit daarom ook af met:
“Hierdie twee kerke kan maklik uitgeken en van mekaar onderskei word.”

Maklik uitgeken en van mekaar onderskei… – is dit hoe ons dit
ervaar? Nee, miskien was dit in die tyd van die Reformasie maklik, maar ons
vind dit dikwels maar baie moeilik. Ons sukkel dikwels om die ware kerk te
ontdek tussen al die verskillende kerkgroepe wat daar vandag bestaan. Maar was hierdie
uitspraak van Luther dan ‘n tipiese 16de-eeuse uitspraak, een wat sy
vervaldatum bereik het?

 

Gemeente, ons moet verstaan dat Luther sy uitspraak nie gemaak het
op grond van die konkrete situasie waarin hy homself bevind het nie. Die 16de
eeuse situasie was nie ‘kinderlik eenvoudig’ in vergelyking met ons tyd nie. Nee,
Luther maak sy uitspraak nie op grond van die situasie nie, maar hy sê dit omdat
selfs die kinders weet dat die kerk die skapies is wat na die stem van die
herder luister. Dit wys duidelik na die Skriftuurlike beeld uit Johannes 10,
oor die goeie Herder. ‘n Kind ken die kerk dus vanuit die Skrif! Dit gaan dus
nie oor die eenvoudigheid van die 16de-eeuse kerklike situasie nie, maar dit
gaan oor die eenvoudigheid van die gelóóf!

En dit is presies waarop artikel 29 ook dui. Wanneer ons aan die
slot van hierdie artikel lees dat hierdie twee kerke “maklik uitgeken en van
mekaar onderskei” kan word, dan verwys dit terug na die begin van die artikel.
Daar staan dat ons sorgvuldig en met groot oplettendheid uit die Woord van God
behoort te onderskei watter kerk die ware kerk is. Sorgvuldig en met groot
oplettendheid – dit is dus alles behalwe maklik, veral nie in ons tyd nie. En
tog bely ons dat die ware kerk maklik herkenbaar is, omdat God daardie kerk vir
ons herkenbaar maak – deur sy Woord,
deur wat Christus vir ons oor die kerk sê!

 

Ons sien dit baie mooi in die gedeelte wat ons saam gelees het uit
Openbaring 2. Dit is die brief van Christus aan die gemeente van Smirna. Skynbaar
was daar in hierdie stad ‘n groot groepering van Jode wat die lewe vir die
gemeente moeilik gemaak het. Altans, hulle het gesê dat hulle Jode is; hulle het die pretensie gevoer dat hulle
die ou volk van God is. Hulle het ontken dat die Christene die volk van God is,
en het beweer dat húlle dit is. Maar die verhoogde Christus oordeel anders,
radikaal anders. Hy noem hulle die sinagoge van die satan. Sy oordeel is baie
skerp.

En tog, broers en susters, dit is nie ‘n skelwoord wat in die hitte
van die kerklike stryd deur Christus aan sy teenstanders toegevoeg word nie.
Dit is geen onbesonne tipering nie. Nee, Christus gee ‘n gééstelike tipering
van dít wat die Jode doen. Deur hulle laster en verdrukking van die gemeente,
bedreig hulle die lewe van die gemeente. En daarin betoon hulle hulself as
kinders van die duiwel.

 

Maar hoekom so ‘n skerp tipering? Wat is Christus se doel daarmee?
Wel, sy doel is om sy gemeente, wat onder verdrukking en lastering moet ly, te
troos! En hy doen dit deur sy geestelike oordeel oor die
sogenaamde ‘kerk’ van die Jode tot háár eiendom te maak. Ja, Christus
beoordeel die ‘kerk’ van die Jode daar in Smirna. En omdat Hy God is, is sy
oordeel volmaak soos Hyself. En dáárdie oordeel mag die gemeente van
Smirna nou haarself toeëien om sodoende rus te vind in haar benarde posisie as
kerk van Christus. Sy mag in geloof haar Heer naspreek in sy Goddelike
beoordeling van dié wat pretendeer om die ware volk van God te wees, van dié
wat – in die woorde van die belydenis – beweer dat hulle die kerk is, maar dit
nie is nie. Chrístus se oordeel word op háár lippe geplaas om haar te troos en
te bemoedig, sodat – selfs al word die verdrukking nog swaarder – sy mag
uitsien na die kroon van die lewe!

En, gemeente, dit is nou presies wat ons ook mag doen. In ons
belydenis doen ons niks anders nie as om onsself, teenoor die veelvormige
vervalsing van die kerk, te plaas onder die oordeel van Christus. Sy
Woord ontmasker alle vorme van vervalsing. Slegs deur sy Woord kan ons die
verwarring, wat deur die vervalsing veroorsaak word, te bowe kom. Slegs deur sy
Woord kan ons werklik onderskei.

 

Maar wat moet ons dan onderskei? Dit is mos maklik, dink ons: die
ware en die valse kerk – so staan dit immers ook bo artikel 29 (die kenmerke
van die ware en die valse kerk). Terloops, ons moet onthou dat die opskrifte
eers later aan die artikels toegevoeg is, en dus nie altyd ‘n getroue
weerspieëling van die inhoud daarvan gee nie. Ook by artikel 29 is dit die
geval; dit is naamlik nie heeltemal so swart-wit dat ons eenvoudig kan
onderskei tussen waar en vals nie. Wat sê ons belydenis presies? Ons belydenis
sê: ons moet sorgvuldig en met groot oplettendheid uit die Woord van God
onderskei watter kerk die ware kerk is, aangesien al die sektes wat daar vandag in die wêreld is, hulle ten onregte
die naam kerk toe-eien. Al die sektes – ons belydenis konstateer dus ‘n veelvuldige
misbruik van die kerknaam; daar is ‘n breë spektrum van vervalsing.

Nou, te midde van hierdie breë spektrum van vervalsing help die
belydenis ons in die eerste plek om die ware kerk van Christus te vind, en dit
word gedoen deur vir ons die kenmerke te gee. Maar vervolgens spits die
belydenis aan die einde van artikel 29 hierdie breë spektrum van vervalsing ook
nog toe op een vorm van vervalsing, naamlik die valse kerk met die kenmerke wat
daarby hoort. Dus, die valse kerk is maar net een vorm – die uiterste
vorm – binne die breë spektrum van vervalsing. Alle sektes is daarom nog nie
valse kerk nie; die valse kerk, egter, is wel ‘n sekte…

 

Gemeente, dit is goed om hierdie nuansering binne artikel 29 raak te
sien. Dit bewaar ons daarvan om alle kerke binne die skema waar-vals te wil indruk.
Want ja, dan word dit moeilik om die werklikheid in die belydenis te herken.
Hierdie nuansering bewaar ons van die te eenvoudige konklusie: alles wat nie
waar is nie, moet dús vals wees. Want dit skep baie maklik ‘n karikatuur waarby
óns kerke die ware kerk is, en dús die res valse kerke moet wees. Aan die ander
kant bewaar hierdie nuansering ons ook van die te eenvoudige konklusie: alles
wat nie val onder die kenmerke van die valse kerk nie, moet dus per definisie
waar wees. Dit is die ander gevaar van die skema waar-vals, en daartoe hoef ons
ook nie gedwing te word nie. Ten slotte, gemeente, gaan dit oor ‘n genuanseerde
luisterhouding na Christus se oordeel oor almal wat hulleself in hierdie wêreld
kerk noem. En daardie oordeel van Christus mag ons onsself toe-eien. Daardie
oordeel mag ons uitspreek, nie as ons siening van ‘n kerk nie, maar as Christus
se Goddelike uitspraak.

Ja, die beoordeling van kerke, waartoe die Skrif en ons belydenis
ons roep, is geensins ‘n gewilde saak in ons tyd nie. Ons moet immers ruimte
laat vir mekaar, word daar gesê. Ons moet die goeie by mekaar raaksien, ons
moet aanvaar dat alle kerkgroepe iets van die waarheid het. Nee, gemeente, ons
moet beoordeel; ons moet weet waar die stem van die goeie Herder klink, ons
moet weet waar die Woord van die lewe is – dít is die groot belang daarvan om
te weet waar die kerk van Christus is. En ons kan dit doen, want dit is die
oordeel van Christus wat ons onsself mag toeëien. En dit geld nie slegs die
beoordeling van ander nie, dit geld heel eerste onsself – selfondersoek. Wat is
Christus se beoordeling van hierdie gemeente? Is dit dalk die positiewe
beoordeling van die gemeente in Smirna? Of het ons dalk lou geword, soos die
gemeente van Laodicea? Selfondersoek is nodig, broers en susters. Ook Christus
se oordeel oor hierdie gemeente moet ons onsself toeëien, sodat óns gesuiwer
mag word, sodat óns sy kerk mag wees. Dit vra daarom beskeidenheid, dit vra
soberheid. Laat ons baie deeglik na Christus in sy Woord luister – oor onsself
en oor ander.

[Sing Skr. 39:2-4] In die tweede plek: voeg jouself waar Christus aktief
is
.

 

2. Christus se oordeel wat ons onsself mag toeëien moet vervolgens ook
lei tot ‘n kerkkeuse. Jy moet beoordeel op grond van die Woord, en daarna jouself
ook gaan voeg waar Christus se oordeel positief is. En dit is daarom geensins vanselfsprekend
dat jy jouself dáár sal voeg waar jy opgegroei het nie. Ook die kerk van jou
jeug moet beoordeel word; ook wat betref dáárdie kerk moet jy luister na
Christus se oordeel. Dit is daarom nie verniet dat die katkisante wat
geloofsbelydenis wil aflê, gevra word hoekom hulle dit juis hier wil doen nie;
ons kerkkeuse moet bewustelik wees! Maar, broers en susters, waarna moet ons
dan kyk? Die meeste van ons ken die antwoord: soek net na die kenmerke. En die
kenmerke word dan sommer so vinnig opgenoem: die Woord, die sakramente en die
tug. Maklik, die gereformeerde suksesresep vir die ware kerk.

En tog is dit nie heeltemal so eenvoudig nie, gemeente. Ons moet ‘n
bietjie meer presies wees in ons taalgebruik. In feite is daar net een kenmerk
van die ware kerk, naamlik die regering van Christus deur sy Woord; Christus se
heerskappy – dit is die een en alles waarby die kerk staan of val. En daardie een
kenmerk werk homself vervolgens uit in verskillende aktiwiteite waardeur die
gemeente van Christus herken kan word. Ja, presies, aktiwiteite! Christus is aktief
in sy gemeente werksaam. Hy wérk daar, Hy is daar bésig! Ons sien dit pragtig
in die gedeelte wat ons gelees het uit Esegiël 34. Daar sien ons die goeie
Herder – en Hy lê nie onder ‘n boom en slaap nie. Nee, Hy is besig, Hy is
werksaam; gaan lees maar wat Hy alles doen – Hy versorg, Hy red, Hy lei sy
skape uit, Hy laat hulle wei, Hy pas hulle op, laat hulle lê en rus, soek dié
wat verlore is, verbind dié wat gewond is, versterk die siekes, en oordeel
tussen skape en bokke. Hierdie Herder is aktief werksaam in sy kudde.

 

En dit geld presies so vir die gemeente van vandag ook. Christus se
regering deur sy Woord en Gees word sigbaar in verskillende aktiwiteite. Dit
wat ons as die kenmerke van die kerk ken, is in werklikheid aktiwiteite,
werksaamhede van die Koning van die kerk. So tipeer artikel 29 dit ook. Die
eerste kenmerk van die kerk is immers nie
dat ons die Woord van God besít nie, maar dat die evangelie suiwer gepreek
word – dit is ‘n aktiwiteit. Die tweede kenmerk is nie dat ons die doop en die nagmaal hét nie, maar dat die
sakramente suiwer bedien word soos Christus dit ingestel het – dit is ‘n
aktiwiteit. En die derde kenmerk is nie dat ons die tug hét nie, maar dat
daardie tug gebruik word om die sondes te straf – dit is ‘n aktiwiteit. Dit
gaan in die kenmerke dus nie oor die statiese besit daarvan nie, maar oor die aktiewe
werksaamheid daarvan. Die kenmerke is middele waardeur die Gees aan ons die
genade skenk, ons in daardie genade versterk, en ons by daardie genade bewaar.

Gemeente, ons kry die opdrag om onsself daar te voeg waar Christus aktief is, waar Christus toegelaat word
om te werk, om besig te wees. Dit is nie genoeg om maar net in naam sy
lewegewende aktiwiteite te hê, terwyl dit verder nie funksioneer nie. Dit is
nie genoeg om maar net te sê: ons het die Woord en die sakramente en die tug
nie. Nee, ons moet in alle diensbaarheid Christus toelaat om deur daardie
middele aktief in ons midde te wees. U lewe hang immers af van daardie
aktiwiteite, u lewe hang af van Christus se werksaamhede tot geloof.

 

En daarom, broers en susters, moet ons ontsag hê vir die orde wat
God gekies het om die ewige lewe aan sy kinders te gee. Al die aktiwiteite van
die herder, wat ons hierbo uit Esegiël 34 gehaal het, kom ten slotte neer op
die regering van Christus deur sy Woord en Gees. En dít moet ons respekteer as
die wysheid van God om aan ons die lewe te gee. Hierdie respek, hierdie ontsag
vir God se orde, trek ten diepste die grens tussen die ware kerk en die talle
vervalsings. In die valse kerk word God se orde nie gerespekteer nie; daar skep
die mens sy eie orde en word Christus nie toegelaat om aktief besig te wees nie;
in die valse kerk vind ons presies die teenoorgestelde van die kenmerke van die
ware kerk – gaan lees maar weer die kenmerke van die valse kerk in art. 29.

Let wel, broers en susters, dit gaan hier nie oor ‘n skema nie. ‘n
Skema wat sê: “Hier is kerk A, ons beoordeel hierdie kerk aan 1, 2 en 3 –
regmerkie vir ‘n ware kerk, kruisie vir ‘n valse kerk” nie. Nee, die ware
geloof hanteer nie skemas nie. Die ware geloof buig in groot eerbied voor die
lewende God en erken die manier waarop Hy in hierdie wêreld sy werk verrig. In
hierdie drie aktiwiteite of kenmerke vind ons die werk van Christus deur sy
Gees tot redding van menselewens. Gemeente, dáár moet u wees! Hoor hoe roep Hy
ons: “o Almal wat dors het, kom na die waters; en wie geen geld het nie, kom,
koop en eet; ja, kom, koop sonder geld en sonder prys, wyn en melk!” (Jes.
55:1) Kom ons raak ontslae van die skema van die kenmerke wat kunsmatige
beoodelings gee en tot kunsmatige selfondersoek lei. Voeg jouself in geloof
daar waar Christus aktief werk; dít is tot jou redding.

[Sing Ps. 100:2 en 3] Ten slotte: bewaar jouself van passiwiteit.

 

3. Artikel 29 het ook nog iets te sê oor die lidmate van die kerk. Maar…
is dit dan ‘n vierde kenmerk van die kerk? Dikwels in die verlede het mense so
daaroor gedink, veral binne groepe waarin daar ‘n oormatige klem op die
heiligheid van die Christen geplaas word. Maar ook binne gereformeerde kringe
kom ons dit soms teë. Mense beoordeel dan die kerk op grond van die lidmate –
waar ek tuis en op my gemak voel, dáár is vir my die ware kerk; of andersom: as
ek by ‘n sekere kerk nie goed ontvang is nie en nie tuis voel nie, verlaat ek
daardie kerk met die verwyt dat hierdie kerk nie ‘n ware kerk kan wees nie.

Gemeente, ons het egter al verskeie kere gesê dat die kwaliteit van
die lidmate nie die kerk maak nie; Christene is nie die kerk nie. Ja, Christus
vergader sy kerk tot behoud van dié wat na sy stem luister, maar dit is iets
anders as dat kerk-wees bepaal word deur jou en my. Ons mag die kenmerke van
die kerk en die kenmerke van die Christen daarom nie laat saamval nie; hulle is
nie dieselfde nie. Immers, in die kerk is daar ook heelwat huigelaars, soos wat
ons belydenis sê; mense wat uiterlik Christene is, maar nie van harte nie. Ja,
in ons gebroke bestaan groei die onkruid nog altyd tussen die koring. En dit
sal so bly totdat Christus terugkom. Maar dit beteken nie dat ons intussen nie
die kerk kan herken en opsoek nie; Christus se aktiwiteite is duidelik
herkenbaar.

 

En tog, broers en susters, is die Christen nie betekenisloos in die
kerk nie. Gelowiges is nie maar net ‘n aanhangsel tot die kerk nie. Nee,
wanneer Christus aktief in sy gemeente werksaam is, dan bewerk dit ook lewende
Christene, aktiewe Christene. Nie Christene wat noodwendig allerhande
aktiwiteite reël en uitvoer nie, maar Christene wat – soos artikel 29 sê – die
enigste Verlosser Jesus Christus aangeneem het. En dan is dit nie iets wat uit
hulleself kom nie. Nee, hierdie Christene is uit God gebore. En in hulle hele lewenswandel
blyk dat die sonde nie meer bepalend in hulle lewens is nie, die sonde is nie
meer hulle lewenselement nie. Nie dat hulle volmaak is nie, maar hulle jaag wel
daarna. Hulle soek daarna om Christus te gryp, deur Wie hulle ook gegryp is.
Hierdie Christene word gekenmerk deur liefde tot God, en gevolglik ook deur
liefde tot mede-gelowiges. Daagliks stry hulle daarvoor om die ou mens meer en
meer te kruisig, ‘n stryd wat hulle voer in die krag van die Gees.

Dus, die kerk word nie bepaal deur die gelowiges nie. Maar daar
behoort wel ‘n duidelike verband tussen die twee te wees. ‘n Kerk waar in alles
gestreef word om die stem van die goeie Herder te laat klink, kan onmoontlik ‘n
kerk vol lou Christene wees. Dit kan nie wees dat as u week na week die ware
Woord hoor, daar geen reaksie in u lewe kom nie. Waar Christus aktief is, kom
sy Christene tot lewe. Dit is enersyds ‘n troos, want Christus werk geloof en
bekering. Maar dit is andersyds ook ‘n dringende oproep aan ons, broers en
susters, om die uitnodiging van Christus nie in die wind te slaan nie, om nie
ons harte vir sy werk te verhard nie. Laat ons in geloof na Hom toe gaan, sodat
ons nie eendag as huigelaars ontdek sal word nie.

Amen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Liturgie (aand)

 

  • Voorpsalm Ps. 87

Votum en seën: Ons hulp is in die Naam van die Here wat hemel en
aarde gemaak het. Genade vir julle en vrede van Hom wat is en wat was en wat
kom, en van die sewe Geeste wat voor sy troon is, en van Jesus Christus, die
getroue Getuie, die eersgeborene uit die dode, en die Owerste oor die konings
van die aarde. Amen.

Sing Ps. 36:2 en 3

  • Doopsformulier
  • Bediening + dankgebed
  • Sing Skr. 15:1-3

Lees:    Op. 2:8-11

            Eseg. 34:11-24

Sing Ps. 23:1-2

Teks: NGB, art. 29

Kort gebed

Preek

  • Na 1ste punt Skr. 39:2-4
  • Na 2de punt Ps. 100:2 en 3
  • Amenlied Ps. 101:2 en 4

Gebed

Geloofsbelydenis (staande en singende)

Kollekte

Slotsang Ps. 100:1 en 4

Seën: Die Here sal jou seën en jou behoed, die Here sal sy
aangesig oor jou laat skyn en jou genadig wees, die Here sal sy aangesig oor
jou verhef en aan jou sy vrede gee. Amen.

 

 

 

 

 

Liturgie: 

(kyk in preek)